Regionaal Archief Tilburg, toegangsnummer 1433, Charterverzameling Oisterwijk, inv.nr. 33
23 augustus 1527
Akte waarin de ambachten nastelmaickeren (vetermakers) en bonetmaickeren (hoeden- en pettermakers) in 's-Hertogenbosch, Antwerpen en Bergen afspraken maken ten aanzien van hun ambacht en de wijze waarop ze hun spullen aan de man brengen.
In den name ons heren amen, Bijder tenueren van desen tegenwoirdighen oepen ǁ baren instrumente, eenen ijegelijcken zij kennelijck ende oepenbaer dat inden jare des selffs ons heeren geboirte duijsent vijffhondert seven ǁ ende tweentich den drie ende tweentichsten dach der maent van Augusto, ter vijftienster indictie, des paeusdoms ons alder heijlichste ǁ vaders in gode ende heeren, heeren Clement bijder godlijcker voirsienicheijt den sevenste paeus van dien name in zijnen vierden jare, soe sijn ǁ in tegenwoirdicheijt van mij notaris oepenbaer ende der getuijgen ondergescreven gecompareert ende gestaen die eerbaere ende discrete mannen ǁ Peter Janss., Henrick Janss., ende Jan Arntss. als dekenen ende Jan van Nijmegen als kuermeester ten tijde der ambachten vanden nastelmaickeren ende ǁ bonetmaickeren, Gerit Henricxs., Bartholomeus Gijsbertss., Jan Papen, Willem Lucas, Henrick van Orthen, Anthonis Valckenborch, Lucas Corstiaens ende Henrick Geritssz, een deel der goeder knapen vande nastelmaickeren, Jan Wijntkens, Jan van Erpe, ende Cornelis van Erpe, een deel der knapen van den bonetmaickeren, ǁ binnen der stadt van sHertogenbossche, inden name van hen selven als present, ende oick inden name Peter Everarts, Steven Becker, Peter van Ophoven, Corstiaen ǁ Becker, Reinbout Knorp, Jan van Gemert, Willem van Broeckhoven, Franck Knorp, ende Arnt Willemssz, Jutken wedue van wilner Janse die Bitter, Mechtelt wedue wilner ǁ Willems Tijssen, ende Katherijn wedue van wilner Lambert Janss., alle meesteren ende meesters der tweer ambachten voirs., als absent dije voir sij hen sterck ǁ maicken, ende voirts voir alle anderen meesteren ende meesterssz nu sijnde ende naemaels comende vanden ambachten voirs., ende hebben soe binnen desen Stadt, soe buijten ǁ desen stadt, als tot Andwerpen, tot Bergen, oft elders bevonden merckelijcke groote gebreeken ende ongeregeltheijt den tween voirg. ambachten aengaende, den selven ǁ voirs. gemeenen ambachten tot grooter schande, schade, achterdeele ende ongerieff, ende omme dit dan te scutten, te verhuedenen, te remedieren, daer toe te ǁ voirsiene, ende te beteren, ter eere welvairt ende prouffijte der voirs. ambachten, hebben daer omme die voirs. dekenen kuermeesteren ende goede mannen voirs. ǁ omme des willen ende zekere redenen hen daer porrende, underlinge ende met malckanderen met goeden rijpen voirrade tot verscheijden stonden ijerst daer op gehadt, over ǁ dragen, geordineert, gemaickt, getracteert, ende geraempt, ende midts desen overdragen, ordineren, maicken, tracten ende samen zekere puncten ende articulen hier nae bes. ende deen met des anders consent, die welcke puncten die goede mannen dekenen kuermeesteren ende voirtalle die gemeen gesellen willen dat men die naegaen ǁ sall, ende gelijcker hant die minste metten meesten ende die meeste metten minsten schuldich sullen sijn te onderhouden ende nae te gaen onder die peenen hier nae bescr. ǁ Item inden ersten soe en sall van nu voirtaen, egeen meester voirt mogen staen tot Andwerpen oft tot Bergen hij en sall ten Bosch werckende sijn dach bij dach selver metter hant ǁ sonder argelist, ende dat hij nijet en sall mogen thoenen dan in sijn eijgen craem, mer det sall hebben een ijegelijck uuijtstender een craem aen dat eijnde in dien dat ǁ hem belieft voir soe vele gelts als dat craem daer hij geloet zall sijn beloept, op die verbuerte van drie ponden paijment te verbuerenen te deelen in drie deelen deen ǁ deel mijnen genedigen heeren den Keijser, dander deel desen goeder stadt voirs. ende derde deel den ambacht voirs. soe meenichmael te verbueren als men daer van becoirt sall wordden, ǁ Item voirt en sal men ergeen kisten meer moegen setten inde geerden, dan ijegelijck in sijn craem daer hij sijn gelt aff betaelt voir oft nae hij en sall verbueren aen ijegen ǁ lijcken kijsten, drie pond paijmenten delen als voir, soe dicwille als hij daer aff bekoirt sall werden, soe wel tot Andwerpen als tot Bergen, Item dat men oeck nijet ǁ tot Andwerpen off tot Bergen langer voirt en sall mogen doen in elcke merckt dan drie ende tweentich werckdaigen opte verbuerte vande voirg. peene soe ǁ meijnichmael als men ijemant daer op bekoerten sall, Item dat men oeck van nu voirt aen egeen werck meer nae en sall moigen vueren opte verbuerte ende nae inhoudt ǁ der charten ende dat ijegelijck meester desen kuer sall mogen kueren ende moeten kueren als hij dat weet, ende off enige meester desen kuer gedaen hadde soude ǁ kuerbaer sijn als hij dat op sijnen eedt name, Item alle die meesters die tot Andwerpen oft tot Bergen voirstaen sullen, sullen geven van eender ǁ kijsten met hunne craemgelt thien stuvers ende die twee kisten heeft sall geven twelfff stuver, ende dat gelijcke tot bergen vande craem met een kiste ǁ twelff stuver, Item dat die voirs. uuijtstendene oeck nijet en sullen mogen thoenen inde voirs. merckten op enich snijtt oft ander goet in die kijste opte ǁ verbuerte van den drie ponden voirs., soe menichmael alss ijemont daer aff becoirt sall wordden te deelen als voir, Item dat oeck nijemant en sall ver ǁ copen tot Andwerpen oft tot Bergen, onder der geerden dan binnen zijnen craem, opte verbuerte van den drien ponden paijments voirs. soe meenich ǁ mael ende teelcker reijsen als ijemont daer op bekoirt sal werden, Ende dat oeck die eene uuijtstenden des anders goet nijet en sall moigen lonen ǁ ofte vercopen opten selven peen als boven, Item dat oeck nijemant en sall mogen vercopen, voir der uren oft nae der uren die zij daer ordineren sullen ǁ ende oft daer een coopman quaem ende hij woude meer goets hebben dat en sall nijet mogen sijn, ten ware dat zij van malckanderen noch nijet ǁ gescheijden en waeren, dan soude hij den coopman mogen vercopen ende voldoen, ende soe menichmael ijemont daer aff bekoirt sall werden sall verbueren drie ǁ ponden als boven, Item men en sall oeck nijet eenigen coopman leijden uuijter geerden, om werck te toenen ofte te vercopen, ofte oeck geenen coopman binnen der ǁ geerden tegen mogen gaen om willecoem te heijten ofte enige aentael te maicken dan voir sijn craem sonder argelist opte verbuerte vande kuer ǁ als boven, Item alle meesters die dit ambacht doende sijn sullen alle dese voirscreven puncten mogen kueren ende moeten kueren als sijt wegen op [***]