Rome (Italië)

Reverendo in Christo patri et domino domino Dei et apostolice sedis gracia episcopo Traiectensi eiusque in spiritualibus vicario seu officiali generali necnon venerabilibus et circumspectis viris dominis thesaurario ecclesie sancti Martini ǁ Traiectensis diocesis ac illi vel illis quem vel quos infrascriptum tangit negocium seu tangere poterit quodlibet in futurum quibuscumque nominibus censcantur aut quacumque prefulgeant dignitate coniunctim vel divisim Martinus Steenberch[1], decanus ǁ diocesis executor ad infrascripta unacum nonnullis nostris in ea parte collegis per serenissimum et invictissimum principem et dominum dominum Fridericum[2] divina favente clemencia Romanorum imperatorem semper augustum ac Austrie, Stirie etc. [salutem] ǁ in Domino. Noveritis quod nos quasdam litteras transsumpti sub forma publica per reverendum in Christo patrem et dominum dominum Gotfridum[3] permissione divina abbatem monasterii sancte Trinitatis in nova civitate ordinis Cisterciensis Saltzeburgensis ǁ impressa cum cordula rubea impenden sigillatas ac per discretum virum Ludovicum Rad clericum curiensem diocesis publicum imperiali auctoritate notarium subscriptas, quibus apostolice littere quondam domini Nicolai[4] pape quinti de nominandis personis ad ǁ principem dominum imperatorem fuerunt inserte necnon alias memorati invictissimi domini imperatoris litteras sigillo rotundo regio de rubea cera crocee cere atque a tergo parvo signeto impressas sigillatas nobisque per honorabilem virum dominum Ghijs* ǁ [eerste deel regel onleesbaar] In nomine Domini amen. * monasterii sancte Trinitatis in nova civitate ordinis Cisterciensis ǁ universis quod coram nobis comparuit honorabilis vir Henricus Amhove, imperialis cancellarie notarius, litterasque sancte memorie quondam Nicolai pape quinti eius vera bulla plumbea in cordula sericea ruber et glaucie coloris plumbatas coram no[bis] ǁ humili a nobis prece petivit quarumque quidem litterarum sive bulle tenor hic insertus sequitur et est talis.[5] Nicolaus episcopus servus servorum Dei carissimo in Christo filio Friderico Romanorum imperatori semper augusto salutem et apostolicam benedictionem digna ǁ ecclesie unitati et sibi in apostolatus officio divinitus collate auctoritati conservandis prout rerum experiencia edocente cognovimus ferventer afficeris intra nostre mentis perstringentes interna congruere non abnuimus ut ab eadem ecclesia cuius te fidelem advoca[tum] ǁ et dominam ad ipsius ecclesie honorem et sacri Romani imperii decus, unctionem, victorie et imperiale diadema nostro ministerio suscipere meruisti omnis favoris prosequaris impendiis et nos ea tibi favorabiliter concedamus que tue celsitudini cedant ǁ ope auctoritatis apostolice in exhibicione graciarum. Hinc est quod nos tuis supplicacionibus inclinati eidem celsitudini tue dicta auctoritate presentium serie concedimus et indulgemus, quod si per te quibusvis collatoribus sive collatricibus quorumlibet ǁ per sacrum Romanum imperium ubilibet constitutis eciam si qui vel si que ex illis pontificali vel alia quavis dignitate prefulgeant seu collegia, capitula et conventus fuerint super singulis beneficiis ecclesiasticis cum cura vel sine cura ǁ eciam [metropolitanis] collegiatis vel aliis quibusvis ecclesiis eciam si beneficia huiusmodi canonicatus et prebende ac dignitates personatus administrationes vel officia huiusmodi in cathedralibus et metropolitanis vel collegiatis et ipse prebende in il[lis] ǁ noscuntur eciam maiores fuerint et ad dignitates personatus administraciones vel officia huiusmodi consueverint qui per electionem assumi eisque cura animarum immineat dummodo dignitates ipse in cathedralibus et metropolitanis post pontificales ma[iores] ǁ ad eorundem [collatorum] et collatricium collacionem, provisionem, presentacionem, electionem seu quamvis aliam disposicionem communiter vel divisim pertinentibus singulis personis que huiusmodi beneficiorum iuxta statuta et consuetudines ecclesiarum ǁ concessa [alias capaces] sint conferendis seu super hoc quod persone huiusmodi ad illa recipiantur et admittantur preces porrigi sive de personis eisdem ad huiusmodi beneficia nominaciones fieri contigerit primarias iidem collatores et collatrices ǁ beneficio [non grav]entur ac ipsi collatores et collatrices saltem quatuor beneficia ecclesiastica conferre habeant huiusmodi precibus nominacionibus parere et intendere necnon personas ipsas ad huiusmodi beneficia postquam ipsis de illis ca[nonice] ǁ admittere [debeant] et eciam teneantur quodque quicumque in quibusvis dignitatibus constituti seu ecclesiarum cathedralium canonici singuli videlicet ex illis quos pro singulis personis predictis precum et nominationum huiusmodi et ad hoc ut in ǁ per se ac [alium seu] alios beneficia predicta cum in quibusvis mensibus vacaverint et que persone pro quibus preces sive nominaciones huiusmodi facte fuerint quatinus huiusmodi preces ad illa se extendant post publicacionem ipsarum precum ǁ graduati sint ad obtinendum beneficia huiusmodi per diligentem examinacionem executorum predictorum quorum super hoc consciencias oneramus reperte fuerint ydonee et ipsa beneficia disposicioni apostolice generaliter reservata non sint ipsorumque ǁ predictam legitime devoluta neque super illis inter aliquos lis pendeat indecisa cum omnibus iuribus et pertinenciis suis personis ipsis eciam unum, duo vel tria aut plura quarumcumque qualitatum et cuiuscumque annui valoris ecclesiastica ǁ omnia et singula [quo] ad hoc ut precum sive nominacionum ac acceptacionum et collacionum huiusmodi succedat effectus oportuna fuerint facere et auctoritate nostra per censuram ecclesiasticam exequi possint et valeant super quibus ipsis plenam ǁ et eciam facultatem. Non obstantibus constitucionibus et ordinancionibus apostilicis necnon aliis ecclesiarum in quibus beneficia huiusmodi forsan fuerint statutis et consuetudinibus illis presertim quibus in ecclesiis in quibus maiores et minores ǁ prebendam [assequi] valeat nisi ad illam de minori gradatim et per opcionem ascendat iuramento confirmacione apostolica vel alia quavis firmitate roboratis contrariis quibuscumque aut si aliquibus super provisionibus sibi faciendis de ǁ vel legatorum [eius] littere eciam nostro vel eas concedentium motu proprio aut cuiusvis eciam quorumque respectu instanciam sint concesse vel concedantur imposterum seu si speciales de huiusmodi beneficiis per nos vel sedem predictam vel quecumque alie ǁ eciam ecclesiastica [vel] mundana dignitate fungentibus per sedem predictam concessarum vel concedendarum vigore reservaciones sive earundem facultatum obtentu ad huiusmodi beneficia quarumcumque personarum nominaciones pro tempore facte fuerint ǁ decretum vel [alias quomodo]libet processum fuerit necnon reservaciones, facultates et nominaciones cum quibusvis eciam derogatoriis clausulis que presencium effectum suspendere, impedire vel perimere aut alias eisdem presentibus quomodolibet obsistere ǁ quibusvis forma [et] expressione verborum et que fortassis totalis sui tenoris insercionem ac illorum quibus concesse sint vel fuerint nominum et cognominum individualem expressionem presentibus faciendas ad hoc ut illis per easdem p[resentes] ǁ perinde ac si [earum] tenor illis de verbo ad verbum insertus foret pro expressis habeantur emanaverint ac mandata de providendo inde secuta cum processibus per ea pro tempore habitis nisi illi pro quibus emanaverint ut prefertur de ǁ numero fuerint [ad beneficia] que precum et nominacionum primarium huiusmodi vigore per personas pro quibus ille facte fuerint acceptari et de quibus eis provideri contigerit minime extendi quinymo in illorum assecutione personas ipsas omnibus ǁ antelacionum [prerogativis] eciam illis quas certis nostris familiaribus continuis commensalibus in cancellaria apostolica nominatim descriptis concessimus et cum similibus derogatoriis clausulis que nulli quo minus presencium succedat effectus suffragari ǁ in canonicos [recepti] fuerint dictis cardinalibus dumtaxat exceptis anteferri volumus sed nullum per hec eis exspectantibus ipsis quoad assecucionem beneficiorum aliorum preiudicium generari seu si dictis collatoribus et collatricibus vel ǁ quod ad recep[tionem] vel provisionem alicuius minime teneantur et ad id compelli aut quod interdici suspendi vel excommunicari non possint quodque de huiusmodi vel aliis beneficiis ecclesiasticis ad eorum collacionem, provisionem, presentacionem, electionem seu ǁ valeat provideri [per litteras] apostolicas non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum de indulto huiusmodi mencionem et qualibet alia dicte sedis indulgencia generali vel speciali cuiuscumque tenoris existat per quam presentibus non ǁ quomodolibet [vel differri] ac de qua cuiusque toto tenore habenda sit in nostris litteris mencio specialis aut si persone predicte presentes non fuerint ad prestandum de observandis statutis et consuetudinibus ecclesiarum in quibus huiusmodi beneficia ǁ procuratores [ydoneos] et cum ad ecclesias ipsas accesserint corporaliter illa prestent. Preterea personis predictis pro quibus huiusmodi primarias preces porrigi sive nominaciones fieri contigerit quod ipse exspectativis ac nominacionum necnon specialium ǁ mandatis [de providendo] ipsis de eisdem si qua ipsis concessa fuerint unacum gracia precum et nominacionum primariarum earundem uti possint nec aliqua graciarum huiusmodi consumpta relique earundem casse cesseantur et irrite constitucione ǁ presentium [serie ex certa] sciencia derogamus nequaquam obstante auctoritate predicta concedimus per presentes. Volumus autem quod executores predicti de nominibus et cognominibus personarum quibus dicta beneficia per eos conferri contigerit ac de diebus ǁ fructuum [eidem camere] debitorum in partibus illis deputatos pro tempore quantocius certificare procurent quodque acceptaciones et provisiones quas precum et nominacionum primariarum ac presencium vigore fieri contigerit ad instar publicationum ǁ per nos [concessarum] facte fuerint faciende iuxta quandam constitucionem nostram super hoc editam infra tempus in eadem constitucione expressum et sub penis in ea per nos adiectis debeant publicari. Et insuper irritum [decernimus] ǁ vel igno[ranter contigerit] attemptari. Preterea quia difficile foret huiusmodi nostras litteras ad singula in quibus de eis fides forsan facienda fuerit loca deferre eadem auctoritate apostolica similiter decernimus quod ipsarum transumpto manu publica [et sigillo] ǁ nostris litteris [si ipse exhi]berentur plena fides adhibeatur et perinde stetur ac si dicte originales littere foret exhibite vel ostense. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre concessionis derogacionis voluntatis et constitucionis ǁ [autem hoc attemptare presumpserit indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli eius se noverit incursurum apostolorum] eius se noverit incursurum.

Datum Rome [anno incarnacionis dominice] millesimo quadringentesimo quinquagesimo [primo quartodecimo kalende aprilis[6], pontificatus nostri anno sexto.

Gratis de mandato d. n. pape. 0. de Luca]

Uit: Joseph Chmel Regesta chronologico-diplomatica Friderici IV. Romanorum regis. (Imperatoris III). Regesten des Römischen Könings Friedrich IV 1440-1452. Erste Abteilung (Wenen 1838) pp. CXVII-CXVIII

Anhang. König Friedrich IV. 1452, März 19. CXVII

97. Papst Nicolaus V. gestattet dem Kaiser Friedrich das Recht der Primariarum Precum. 1452, März 19. Regg. No. 2777.

Nicolaus episcopus servus servorum dei carissimo in Christo filio Friderico Romanorum imperatori semper augusto salutem et apostolicam benedictionem. Digna consideratione fidelitatis et devotionis tue merita quibus sancte Romane ecclesie unitati et sibi in apostolatus officio divinitus collate auctoritati conservandis prout rerum experientia edocente cognovimus ferventer afficeris intra nostre mentis perstringentes interna congruere non abnuimus, ut ab eadem ecclesia cuius te fidelem advocatum devovisti et a qua eam humili professione matrem tuam recognoscens et dominam ad ipsius ecclesie honorem et sacri Romani imperii decus unctionem victorie et imperiale diadema nostro ministerio suscipere meruisti omnis favoris prosequaris impendiis et nos ea tibi favorabiliter concedamus que tue celsitudini cedant ad honorem et per que benemeritis te munificum reddere possis ope auctoritatis apostolice in exhibitione gratiarum. Hinc est quod nos tuis supplicationibus inclinati eidem celsitudini tue dicta auctoritate presentium serie concedimus et indulgemus, quod si per te quibusvis collatoribus sive collatricibus quorumlibet beneficiorum ecclesiasticorum secularium vel regularium ordinum quorumcunque per sacrum Romanum imperium ubilibet constitutis etiam si qui vel si que ex illis pontificali vel alia quavis dignitate prefulgeant seu collegia capitula et conventus fuerint super singulis beneficiis ecclesiasticis cum cura vel sine cura secularibus vel ordinum huiusmodi regularibus in singulis cathedralibus etiam metropolitanis collegiatis vel aliis quibusvis ecclesiis, etiam si beneficia huiusmodi canonicatus et prebende aut dignitates personatus administrationes vel officia huiusmodi in cathedralibus et metropolitanis vel collegiatis et ipse prebende in illis ex huiusmodi ecclesiis in quibus maiores et minores prebende fore noscuntur etiam maiores fuerint et ad dignitates personatus administrationes vel officia huiusmodi consueverint qui per electionem assumi eisque cura immineat animarum dummodo dignitates ipse in cathedralibus et metropolitanis post pontificales maiores aut in collegiatis ecclesiis huiusmodi principales non existant ad eorundem collatorum et collatricum collationem provisionem presentationem electionem seu quamvis aliam dispositionem communiter vel divisim pertinentibus singulis personis que huiusmodi beneficiorum iuxta statuta et consuetudines ecclesiarum in quibus ea fuerint siue indulta eisdem ecclesiis per sedem apostolicam concessa alias capaces sint conferendis seu super hoc quod persone huiusmodi ad illa recipiantur et admittantur preces porrigi sive de personis eisdem ad huiusmodi beneficia nominationes fieri contigerit primarias iidem collatores et collatrices salvo quod singule collationes et singule ecclesie ex hoc ultra quam in uno beneficio non graventur, ac ipsi collatores et collatrices saltem quatuor beneficia ecclesiastica conferre habeant huiusmodi precibus et nominationibus parere et intendere, nec non personas ipsas ad huiusmodi beneficia postquam ipsis de illis canonice provisum fuerit iuxta earundem precum seriem recipere et admittere debeant et etiam teneantur, quodque quicumque in quibusvis dignitatibus constituti seu ecclesiarum cathedralium canonici singuli videlicet ex illis quos pro singulis personis predictis precum et nominationum huiusmodi et ad hoc ut ille suum sortiantur effectum etiam presentium executores deputaveris per se vel alium seu alios beneficia predicta cum in quibusvis mensibus vacaverint et que persone pro quibus preces sive nominationes huiusmodi facte fuerint quatinus huiusmodi preces ad illa se extendant post publicationem ipsarum precum sive nominationum eo modo quo etiam alia indulta super ecclesiasticis beneficiis conferendis quibusvis per nos concessa vel concedenda publicari voluimus facienda infra mensem postquam ipsis vacatio beneficiorum huiusmodi innotuerit duxerint acceptanda dummodo eedem persone nisi apostolice sedis officiales vel cum rigore examinis in aliqua licita facultate graduati sint ad obtinendum beneficia huiusmodi per diligentem examinationem executorum predictorum quorum super hoc conscientias oneramus reperte fuerint ydonee et ipsa beneficia dispositioni apostolice generaliter reservata non sint ipsorumque collatio non fuerit iuxta Lateranensis statuta concilii ad se dem predictam legitime devoluta neque super illis inter aliquos lis pendeat indecisa cum omnibus iuribus et pertinentiis suis personis ipsis etiam unum duo vel tria aut plura quarumcunque qualitatum et cuiuscumque annui valoris ecclesiastica beneficia obtinentibus et expectantibus conferre et assignare nec non omnia et singula quoad hoc ut precum seu nominationum ac acceptationum et collationum huiusmodi succedat effectus oportuna fuerint facere et auctoritate nostra per censuram ecclesiasticam exequi possint et valeant, super quibus ipsis plenam et liberam auctoritate predicta tenore presentium potestatem concedimus et etiam facultatem. Non obstantibus constitutionibus et ordinationibus apostolicis, nec non aliis ecclesiarum in quibus beneficia huiusmodi forsan fuerint statutis et consuetudinibus illis presertim quibus in ecclesiis in quibus maiores et minores prebende huiusmodi fuerint caveri dicitur quod nullus inibi maiorem prebendam assequi valeat nisi ad illam de minori gradatim et per optionem ascendat iuramento confirmatione apostolica vel alia quavis firmitate roboratis contrariis quibuscumque aut si aliquibus super provisionibus sibi faciendis de huiusmodi vel aliis beneficiis ecclesiasticis speciales vel generales dicte sedis vel legatorum eius littere etiam nostro vel eas concedentium motu proprio aut cuiusvis etiam quocumque respectu instantia sint concesse vel concedantur imposterum seu si speciales de huiusmodi beneficiis per nos vel sedem predictam vel quecumque alie quarumcumque nominandi et reservandi facultatum quibusvis quacumque etiam ecclesiastica vel mundana dignitate fungentibus per sedem predictam concessarum vel concedendarum vigore reservationes sive earumdem facultatum obtentu ad huiusmodi beneficia quarumcumque personarum nominationes pro tempore facte fuerint, quasquidem litteras etiam si per eas ad inhibitionem reservationem et decretum vel alias quomodolibet processum fuerit, nec non reservationes facultates et nominationes cum quibusvis etiam derogatoriis clausulis que presentium effectum suspendere impedire vel perimere aut alias eisdem presentibus quomodolibet obsistere videntur sive ex certa scientia nostra et simili motu sive alias sub quibusvis forma et expressione verborum et que fortassis totalis sui tenoris insertionem ac illorum quibus concesse sunt vel fuerint nominum et cognominum individualem expressionem presentibus faciendas ad hoc ut illis per easdem presentes sufficienter derogetur exigunt vel requirunt et que ipsis presentibus perinde ac si earum tenor illis de verbo ad verbum insertus foret pro expressis habeantur emanaverint, ac mandata de providendo inde secuta cum processibus per ea pro tempore habitis, nisi illi pro quibus emanaverint ut prefertur de venerabilium fratrum nostrorum sancte Romane ecclesie cardinalium numero fuerint ad beneficia que precum et nominationum primariarum huiusmodi vigore per personas pro quibus ille facte fuerint acceptari et de quibus eis provideri contigerit minime extendi quinymo in illorum assecutione personas ipsas omnibus et quibuscumque ea litterarum reservationum huiusmodi vigore et cum quibusvis antelationum prerogativis etiam illis quas certis nostris familiaribus continuis commensalibus in cancellaria apostolica nominatim descriptis concessimus et cum similibus derogatoriis clausulis que nulli quominus presentium succedat effectus suffragari debent expectantibus etiam si illarum obtentu in quibusvis ecclesiis in canonicos recepti fuerint, dictis cardinalibus dumtaxat exceptis anteferri volumus, sed nullum per hoc eis expectantibus ipsis quoad assecutionem beneficiorum aliorum preiudicium generari, seu si dictis collatoribus et collatricibus vel quibusvis aliis communiter vel divisim a dicta sit sede indultum, quod ad receptionem vel provisionem alicuius minime teneantur et ad id compelli aut quod interdici suspendi vel excommunicari non possint quodque de huiusmodi vel aliis beneficiis ecclesiasticis ad eorum collationem provisionem presentationem electionem seu quamvis aliam dispositionem conjunctim vel separatim spectantibus nulli valeat provideri per litteras apostolicas non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum de indulto huiusmodi mentionem et qualibet alia dicte sedis indulgentia generali vel speciali cuiuscumque tenoris existat per quam presentibus non expressam vel totaliter non insertam effectus earum impediri valeat quomodolibet vel differri et de qua cuiusque toto tenore habenda sit in nostris litteris mentio specialis, aut si persone predicte presentes non fuerint ad prestandum de observandis statutis et consuetudinibus ecclesiarum in quibus huiusmodi beneficia fuerint ut prefertur solita iuramenta dummodo in absentia sua per procuratores ydoneos et cum ad ecclesias ipsas accesserint corporaliter illa prestent. Preterea personis predictis pro quibus huiusmodi primarias preces porrigi sive nominationes fieri contigerit quod ipse expectativis ac nominationum nec non specialium reservationum de quibusvis beneficiis pro eis factarum gratiis et mandatis de providendo ipsis de eisdem si qua ipsis concessa fuerint, unacum gratia precum et nominationum primariarum earumdem uti possint, nec aliqua gratiarum huiusmodi consumpta relique earumdem casse censcantur et irrite constitutione nostra in contrarium edita et cui ac in ea expresse derogationi presentium serie ex certa scientia derogamus, nequaquam obstante auctoritate predicta concedimus per presentes. Volumus autem quod executores predicti de nominibus et cognominibus personarum quibus dicta beneficia per eos conferri contigerit ac de diebus collationum huiusmodi gentes camere apostolice aut collectores seu succollectores fructuum eidem camere debitorum in partibus illis deputatos pro tempore quantocius certificare procurent, quodque acceptationes et provisiones quas precum et nominationum primariarum ac presentium vigore fieri contigerit ad instar publicationum que de acceptationibus et provisionibus vigore gratiarum expectativarum per nos concessarum facte fuerint faciende iuxta quandam constitutionem nostram super hoc editam infra tempus in eadem constitutione expressum et sub penis in ea per nos adiectis debeant publicari. Et insuper irritum decernimus et inane si secus super hijs a quoquam quavis auctoritate scienter vel ignoranter contigerit attemptari. Preterea quia difficile foret huiusmodi nostras litteras ad singula in quibus de eis fides forsan facienda fuerit loca deferre eadem auctoritate apostolica similiter decernimus quod ipsarum transumpto manu publica et sigillo alicuius episcopalis vel superioris ecclesiastice curie munito tanquam presentibus nostris litteris si ipse exhiberentur plena fides adhibeatur et perinde stetur, ac si dicte originales littere forent exhibite vel ostense. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre concessionis derogationis voluntatis et constitutionis infringere vel ei ausu temerario contraire, si quis autem hoc attemptare presumpserit indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se noverit incursurum.

Datum Rome apud S. Petrum anno incarnationis dominice millesimo quadringentesimo quinquagesimo primo quartodecimo kalend. Aprilis, pontificatus nostri anno sexto.

Gratis de mandato d. n. pape. O. de Luca.