Regionaal Archief Tilburg, toegangsnummer 3167, Charterverzameling Oosterhout, inv.nr. 24.
15 februari 1593
Octrooi verleend door Philips, koning van Castilië, Aragon etc. voor de vrijheid van Oosterhout om jaarlijks twee paardenmarkten te mogen houden.
Philips bij der gratien Goids, coninck van Castillien, van Arragon, van Leon, van beijden Sicillien, van Jerusalem, van Portugael, ǁ van Navarre, van Grenade, van Tolleten, van Valence, van Gallicien, vanden Maillorcken, van Sivillien, van Sardinen, van Cordube, van Corsijcke, van Murcie, van Jaen, van Algerben, van ǁ Algesire, van Gibraltar, vanden eijlanden van Canarien, van Indijen zoo orientale als occidentale, vanden eijlanden ende vaste lande der zee oceane, eertshertoghe van Oistenrijck, hertoghe ǁ van Bourgoindien, van Lothrijck, van Brabant, van Limborch, van Luxemborch, van Gelre ende van Milanen, grave van Habsborch, van Vlaenderen, van Artois, van Bourgoindien, van Tirol, ǁ Palsgrave ende van Henegouwe, van Hollandt, van Zeelandt, van Namen, ende van Zutphen, prince van Zwave, marcgreve des Heijlicx Rijcx van Rome, heere van Vrieslant, van Salius, ǁ van Mechelen, vanden stadt steden ende landen Utrecht Overijssel ende Groeninghen, ende dominateur in Asien ende Affricken, Allen den ghenen die deze onse brieven zullen sien ǁ oft hoiren lesen saluijt, Doen te weten dat wij ontfanghen hebben die oijtmoedighe supplicatie van onze beminde den schouteth schepenen ende gesworens der vrijheijt van ǁ Oisterhout in den lande van Breda onder tquartier onser stadt van Antwerpen daerbij verthoonende hoe dat zij supplianten ende de gemeijne ingesetenen der zelver vrijheijt geduerende ǁ dese allendighe inlantsche oorloghe zoo deur den brant als deur de legers aldaer, tot diversche reijsen geleghen hebbende, zoo beschadicht ende geruijneert zijn, dat zij tzelve nemmermeer ǁ en zullen connen verhaelen, hebbende om te voldoen de zware ende onsprekelijcke sommen van penninghen, die zij voer tranchon van zekere hunne gevanghenen als oijck om te betaelen de contributien ǁ ende andere groote lasten, ordinaris ende extraordinaris, genootsaeckt geweest op t[e] lichten op fret ende interest verscheijden merckelijcke ende notabele sommen van penninghen, Die zij nijet ǁ en hebben connen oft weten te restitueren noch alnoch en doen overmits dat zij soolancx soo meer verarmen ende declineren, Inder vueghen dat hunne particuliere ingesetenen voer ǁ dezelve restitutie verobligeert staende daervoer alomme becommert gehouden ende gearresteert worden, Die over sulcx de renten ofte jaerlijxen interest van dijen oijck zelve moeten ǁ voldoen ende betaelen, waer deur ende principalijcken deur dijen dat de dagelijcxe lasten alnoch nijet en cesseren maer allencxkens wassen ende verhoocht worden, de supplianten genootsaeckt ǁ zullen zijn de voerscreven vrijheijt te verlaeten ende hen met henne familien ende best[i]alen elders te vertrecken, dwelck zij nochtans nijet geerne en zouden doen zoo verre als zij eenichsins ǁ gesoulageert ofte anderssins deur eenich advancement geencourageert worden, Dwelck eenichssins zeer gevuechelijck kan geschieden overmits dat de voerscreven vrijheijt is geleghen zeer naer het ǁ water, palende met eenen arm ofte canael aen het groot watere loopende voerbij onzer stadt van Sinte Geertruijdenberghe, versien zijnde van zeer groote ende schoone beemden ende weijden ǁ ende op heuren ordinaris weeckmercktdach gefrequenteert wordende van alle de omlig[g]ende dorpen oft naebeuren die aldaer heure granen, boter, eijeren, hout, torff, ende alderhande soorten ǁ van inlantsche gewasch, Jae oijck heure bestialen gewoonlijck zijn ter merckt te bringhen ende te vercoopen ende aldaer wederom te coopen ende mede te draghen alderhande soorten van ǁ cremerije, specerije, laecken, ende alles anders wes den hun sman voer zijnen n[oo]tdruft ende tot bevoorderinghe vanden lantbouwinghe van doen heeft, Inder vueghen dat zoo verre de voerscreven ǁ vrijheijt boven de mercten die zij overlanghe gehadt hebben waeren versien van twee peerdemercten des jaers, tzelve grootelijck soude tenderen tot proffijt ende oirboir, Jae tot augmentatie ǁ ende vermeerderinghe der zelver, Welcken aengemerckt ende dat zij supplianten n[ij]et en twijffelen ofte duuijterste meijninghe ende intentie van ons ende is hen supplianten ende alle zijne ǁ ondersaten oijck int particulier te beneficieren zoo verre tzelve cunnen geschieden zonder ons oft iemants anders achterdeel ofte vercortinghe (zoo zij supplianten seijden) hebbende ǁ ons zeer oijtmoedelijcken gebeden hen de voerscreven twee peerdemerckten tsiaers te willen accorderen, ende daerop te doen expedieren onze opene brieven van octroije in gelijcken cas dienende, ǁ Waerom soo eest dat wij de zaken voerscreven overgemerck ende ierst hierop gehadt het advijs van onsen lieven ende getrouwen Raet ende Rentmeester van onse demeijnen int quaertier onzer stadt van ǁ Antwerpen, Geneghen wezende ter beden der voerscreven supplianten, hebben den zelven uuijt onzer princelijcker macht authoriteijt ende wel wetentheijt voer ons onsen oiren ende naecomelinghen hertoghen ǁ ende hertoginnen van Brabant gewillecort geoctroijeert ende geconsenteert willecoren octroijeren ende consenteren bij dezen onsen brieve dat zij binnen der voerscreven vrijheijt van Oisterhout ǁ (boven de merten die zij overlanghe gehadt hebben) zullen moghen leggen twee jaerlijcksche peerdemerckten, Te wetene deene donderdaeghs voer Palmsondach, ende d'ander donderdaeghs ǁ voer Onzer Liever Vrouwen Hemelvaerts dach, Ende zoo wanneer op de donderdaghen Heijlich dach zal wezen, dat de voerscreven jaermercten alsdan gehouden zullen moeten ǁ wordden op de donderdaghen in de weke daer naestvolgende gheen Heijlichdach wezende, Doer het leggen van welcke jaerlijcksche twee peerdemercten wij noch nijemant ǁ en connen gehebben eenich interest alzoo ons bij den voerscreven advijse genoech gebleken is, welcke voerscreven twee jaermerckten duren zullen drije daghen lanck, Te wetene die van sdonderdaeghs ǁ voer Palmsondach, van swoensdaeghs te vooren nae den noenen, den geheelen donderdach, vrijdach ende saterdach daer naer totter noenen, ende die van sdonderdaeghs voer Onser ǁ Liever Vrouwen Hemelvaert, van des woensdaeghs daer te voren nae den noenen, den voerscreven geheelen donderdach, vrijdach ende saterdaegh daer naer totter noenen, Tot welcke voerscreven ǁ twee jaerlijcksche peerdemercten ende daghen alle persoonen wordt gepermitteert ende zullen moghen comen ende al daer ter merckt bringhen te vercoopen ende oijck coopen alderhande peerden ǁ ende ander bestiaelen waeren ende commen schappen alst hen gelieven zal, zekerlijck ende v[r]ijelijck zonder dat zij zullen moghen gepraemt gevanghen oft gearresteert wordden in eenigher ǁ manieren, ter zaken van henne schulden, Behoudelijck voer onze penninghen alleenlijck ende de schulden oft ander oirsaken op de voerscreven mercktdaghen gemaeckt, Behoudelijck oijck dat de ǁ voerscreven supplianten in bekentenisse ende recognitie van dezen tegenwoerdighen consente ende octroij sullen schuldich wezen jaerlijcx ende erffelijcx op Sinte Phauwels ende Sint Jacobs dach ǁ iersten dach der maent van meij te betaelen tot onzen behoeve als hertoghe van Brabant eenen erffelijcken chijns van twelff Rinsgulden tsiaers, Te weten van elcke peerdemerckt ǁ zesse Rinsgulden, van welcken chijns den iersten termijn vallen ende verschijnen sal den iersten dach der maent van meije XVC vierentnegentich naestcomende, Ende dat in ǁ handen van onzen lieven ende getrouwen Raet ende Rentmeester van Brabant int quartier onzer stadt van Antwerpen ten tijde wesende, welcke onze Rentmeestere gehouden wordt ons daeraf ǁ metten anderen penninghen van zijnen ontfanghe jaerlijcx rekeninghen bewijs ende reliqua te doenen, In onze camer van rekeninghen tot Bruessele, van welcken voerscreven erfchijns die voerscreven supplianten ǁ gehouden wordden ons behoorlijcke brieven ende bescheet tot hennen coste te verleijden ende deze tegenwoerdighe metten voerscreven bescheede binnen eenen halven jaer naer date van desen te bringhen ende ǁ te leveren in onze voerscreven camer van rekeninghen om alden geregistreert te wordden ende hier inne onze rechte te bewaeren, alzoo men in gelijcken zaken gewoenlijck is te doene, Ontbieden ǁ daeromme ende bevele onzen cancellier ende lieden van onzen rade ende rekencamer in Brabant onsen drossaert aldaer, Schoutetthen van Antwerpen ende van Breda, midtsgaders allen anderen ǁ onsen ende onzer vassallen ende der smaelre heeren rechteren justicieren ende officieren inden zelven onzen lande van Brabant geseten, Dat zij den voerscreven supplianten van dezer onzer tegenwoerdiger ǁ gratien ende octroij, midtgaders van allen den inhouden van dezen in den vueghen ende manieren voere verclaert, peijselijck rustelijck vredelijck ende volcomelijck doen ende laeten genieten ende gebruijcken ǁ cesserende alle beletten ende wederseggen ter contrarien, Want ons alzoo gelieft, Ende des toirconden hebben wij onzen seghel hier aen doen hanghen, Gegeven binnen onzer ǁ stadt van Bruessele den XVen februarij int jaer ons Heeren duijsent vijffhondert drijentnegentich, van onzen rijcken te wetene van Napels ende Jerusalem het ǁ XLe, van Castillien Arragon, Sicillien ende andere het XXXVIIIe, Ende van Portugael het XIIIIe ǁ
In dorso:
Octroij van peerdemercten t'Oisterhout ǁ 15 februarij 1593 ǁ III ǁ 1593 februarij 15 ǁ Octroij vanden ǁ peerdemercten van zijne ǁ Coninclijcke Majesteit ǁ anno VIe ǁ