Regionaal Archief Tilburg, toegangsnummer 3167, Charterverzameling Oosterhout, inv.nr. 20.
15 december 1597
Octrooi van Philips, koning van Castilië, Leon, Aragon etc, voor de ingezetenen van Oosterhout waarmee hen wordt toegestaan om iedereen te belasten die binnen de grenzen van Oosterhout 'labeur oft een bedrijf zijn houdende', of ze daar wonen of niet, om daarmee de extra lasten van de oorlog te kunnen betalen.
Philips bij der gratie Gods coninck van Castille van Leon van Arragon van Navarre van Napels van Secille van ǁ Maillorcque, van Sardanien, vanden eijlanden Indien ende vaster eerde der zee Occeane eertshertoghe van Oistenrijck, hertoghe van Bourgoingne van Lothrijck van Brabant ǁ van Lembourg van Luxembourg, van Gelre, ende van Milanen, grave van Habsbourg, van Arthois van Vlaenderen, van Bourgoingne, palsgrave ende van Henegouwe van ǁ Holland, van Zeeland, van Namen, ende van Zuutphen, prince van Zwave, marcgrave des Heijlich Rijcx heer van Vriesland van Salms, van Mechelen vander stadt steden ǁ ende landen van Utrecht, Overijssel, ende Groeningen, Ende dominateur in Asie ende in Affricken, Allen den ghene die dese onse ieghewoirdighe sien sullen Salut, ǁ Wij hebben ontfanghen die oitmoedighe supplicatie van drossaert schepenen, ghezworen, bedesetteren, ende ghemeijn inghesetene van Oisterhoudt, inhoudende ǁ hoe dat de voirs. vrijheijt zedert eenighe jaeren herwaerts mids de continuele aenstooten overvallingen, verwoestingen ende verbrandinghen vanden vijant, als oock ter ǁ oorzaeken van uuijteringhe vanden crijsvolck zeer onbewoont ghewordden es, Ende sunderling verlaeten vande treffelijcxste innewoonderen, ende meestal edelluijden die ǁ de zelve vrijheijt bewoonen plaghen, ende nu vertrocken zijn in steden om de voirs. lasten ende zwaricheijden t'ontvlieden, Ende alevenwel henre goederen aldaer ghelegen ǁ doen bauwen ende de vruchten daervan ghenieten dat nochtans dies nietemin de zelve vrijheijt daghelijcks ghepraempt word tot betaelingen vande beden ende andere ordinarie ǁ ende extraordinarie lasten opden ouden voet die ghemaect es over langhe jaren, Ende ten respecte vanden goeden staet daerinne zij alsdoen was mids de frequentatie ǁ van veele treffelijcke edelluijden ende persoonen, Al tot onverhalijcken achterdeele van onse goede ingesetene alsnu daer woonende, die alle de voirs. lasten moeten ǁ alleene draghen, biddende daeromme dat ons ghelieven wille hen te aucthoriseren dat zij henre taxen, sattingen ende lasten moegen verhalen ende stellen op alle ǁ de ghene die binnen de voirs. vrijheijt gegoet oft bedrijf houdende zijn tzij datzij daer woonen oft niet, oft dat emmers ten minste henre quoten ghemindert wordden ǁ naer advenant vande ghene die mids henre voirs. vertreck inde zelve lasten niet en zijn draegende oft gheldende, Ende hen daerop te verleenen ende doen expedieren onse opene ǁ brieven daertoe dienende, Soe eest dat wij de zaken voirs. overgemerct, Ghenegen wezende ter bede ende begheerte vande supplianten hebben dezelve bij advijse ende ǁ deliberatie van onsen zeer lieven ende zeer beminden neve ende broedere den eertshertoghe van Oistenrijck hertoghe van Bourgoingne etc. gouverneur ende capiteijn ǁ generael van onse landen van herwaertsovere, Ende van onse seer lieve ende getrouwe die luijden van onsen raede van state neffens hem wesende, Gheoctroijeert ǁ gheconsenteert ende gheaccordeert octroijeren, consenteren, ende accorderen uuijt onse sunderlinghe gratie bij desen, Dat zij deghene die binnen de voirs. Heerlicheijt ǁ van Oisterhoudt eenich labeur oft bedrijf zijn houdende sullen moeghen taxeren ende belasten tzij dat ze daer woonen oft niet, Waertoe wij hen geauctorizeert ǁ hebben ende aucthoriseren insghelijcx bij desen, Ontbieden ende bevelen daeromme onsen lieven ende getrauwen die cancelier ende luijden van onsen raede in Brabant ǁ schauteth van Antwerpen, ende alle andere onse ende onser vassalen smaelreheeren rechteren justicieren, officieren, ende onderzaeten dien dit aengaen zal, dat ǁ zij de voirnoemde supplianten van dese onse ieghewoirdighe gratie, octroij, consent ende aucthorisatie inder vuegen ende manieren voirs. doen laeten, ende ghedooghen rustelijck ǁ vredelijck ende volcommelijck ghenieten, ende gebruijcken, sonder hen te doen noch laeten gheschieden eenich hinder, letsel oft moijennisse ter contrarien, Want ǁ ons alzoo ghelieft, Des toirconden hebben wij onsen zeghel hieraen doen hanghen, Ghegeven in onser stadt van Antwerpen den veerthiensten dach ǁ decembris int jaer ons Heeren duijsent vijfhondert negenentzeventich, Ende van onse rijcken te weeten van Spaengnien Sicelle etc. het XXIIIIden ende ǁ van Napels het XXVIen. ǁ
In dorso:
Octroij, [***] de welcke ǁ de regeerders in Oisterhout [***] te taxeren ǁ ende belasten den ghenen die binnen Oisterhout ǁ eenen labeur oft bedrijff is houdende, tzij ǁ dat ze daer woonen oft nyet. ǁ Octroij om de in en uit gesetenen te ǁ mogen belasten op hare landerijen en ǁ vasten goederen. ǁ In dato 14e december 1579 ǁ Numero 2 ǁ