Den Haag

In margine

Collatio ǁJ: v: Hoeij ǁ

De Staaten van Holland en de ǁ Westvriesland, Doen te weeten : alsoo ons te kennen is ǁ gegeven bij Schout, en Burgemeesteren en Regeerders der Steede ǁ Geertruijdenberg. Dat de Kerk en wel bijsonderlijk de ǁ Toren binnen voorschreven Steede bij de belegeringe en heroverinǁge van Prins Maurits inden jaare 1593 aan drie kanten ǁ in stukken geschooten, en zeedert in dien geontramponeerǁ den staat gebleven zijnde, bij noodzaakelijk gevolg zoo ǁ seer was koomen te vervallen en te verergeren, dat de ǁ supplianten om ongelukken voor te koomen al zeedert ǁ eenige jaaren 't bovenste gedeelte vande voorschreven Toren ǁ ter hoogte van 10 á 12 voeten en verscheidene lagere stukǁken en kanten die den val dreigden hadden moeten af ǁ en uitbreeken. ǁ En dat om eenmaal te voorsien tegens die toenemende ǁ verergeringe beide van Kerk en Tooren, de Supplianten nader ǁ hand in den jaere 1751 zig bij requeste aan ons hadden geǁaddresseert, met versoek dat wij aan de Supplianten als bij ǁ alle andere wegen daar toe onvermogende zijnde, ǁ geliefden te permitteeren om tot reparatie en ǁ herstellinge van de voorschreven Kerk en toren [***] welke ǁ na behooren te volbrengen volgens estimatie ǁ wierd vereischt eene somma van circa 37000 guldens ǁ binnen dese Provintie te mogen doen een generaale ǁ collecte. ǁ dat der Supplianten voorschreven request door ons zijnde gesteld ǁ ter examinatie en advis van onse Gecommitteerde ǁ Raaden na naauwkeurig ondersoek, en door ’t geene ǁ de Supplianten tot adstructie van hun lieder versoek aan ǁ Commissarissen uit gemelde onse Gecommitteerden, ǁ Raaden ǁ raaden hadden gesuppediteert, volkomentlijk zoo vertrouwd ǁ wierd, was gebleken vander supplianten onvermogen om de ǁ voorschreven Kerk en Tooren weder in een behoorlijke staat ǁ te stellen, ten zij de Supplianten op de eene of andere wijse kragǁdadig wierden ondersteund : dog dat der Supplianten voorschreven ǁ versoek bepaaldelijk zijnde gedaan tot permissie van ǁ een Generaale Collecte, wij 't zij om de importantie van ǁ de vereischte somma of om andere daar in voorgesiene ǁ inconvenienten en gevolgen, 't selve versoek van Collecte ǁ bij onse resolutie vanden 3 augustus 1753 hadden gelieven ǁ te wijsen van de hand. ǁ dat de supplianten echter overtuijgd van onse Clementie ǁ en geneigtheid om liever bij andere wegen indesen aan ǁ de supplianten ter hulpe te koomen in sonderheijd in opsigte ǁ van de herstellinge van de voorschreven Toren als notoir ǁ door geen versuijm van de Regenten in der tijd, maer ǁ enkel en alleen door de fatalitijten van den oorlog ǁ en om de stad ter algemeene welsijn van 't Land, ǁ weder uit 's vijandts handen te ontrukken, indien ǁ geontramponeerden en desolaten staat geraakt ǁ zijnde; om die reden te raaden waren geworden ǁ zig inden jaare 1754 bij een nader request aan ǁ ons op Nieuws te addresseeren, met seer ootmoedig ǁ versoek om door remissie van eenige Landslasten ǁ en contributie uit deselve of wel bij andere gratifiǁcatie ten desen opsigte te mogen worden gesoulaǁgeert, zoodanig als wij goedgunstiglijk zouden ǁ gelieven goed te vinden en te bepalen ǁ dan welk nader request door ons in handen van ǁ gemelde onze Gecommitteerde Raaden  en door deselve  ter Exaǁminatie ǁ minatie van Commissarissen gesteld zijnde, zeedert, en apparentelijk door ǁ tusschen komende overlijden van welgemelde Commissarissen was gebleeǁven zoo veel de Supplianten bekent was, buijten rapport, en vervolgens buijten ǁ deliberatie en finale dispositie van ons.ǁ dat ondertusschen de Supplianten van tijd tot tijd zeer merkelijke, en ǁ hun kerkelijke inkomen zeer verre te boven gaande reparatien ǁ aan de voorschreven kerk hadden moeten te kosten leggen die geen ǁ uitstel konden lijden, bij aldien men met gevoeglijkheid en ǁ zonder ondraaglijken hinder den Godsdienst daar en wilde ǁ blijven continueeren en waar door de voorschreven Kerk behalven ǁ een nadelig slot van 338 guldens agt stuijvers, een Capitaal ǁ van Twee duijzend guldens bereids schuldig stond: En dat ǁ om de Muuren van de Kerk voor verder verderf te bewaren ǁ thans niet alleen wederom vereischt wierd een reparatie ǁ op meer als twee duijzend guldens geestimeert, en eerlang ǁ ten minsten een gelijke somme zoude nodig sijn tot herǁstellinge van de glasen en andere hoogst dringende repaǁratien, zoo aan het dak als anders, maar dat ook boven ǁ dien de voorschreven Toren tot die verergerde staat was geǁkoomen, dat tot voorkoominge van ongelukken daar ǁ tegens door verdere afbraak had moeten worden voorsien. ǁ En waaromme de Supplianten hadden moeten resolveeren om ǁ het bovenste gedeelte van de zelve ter hoogte van seven en ǁ twintig  agt en twintig voeten, als gants onbekwaam, ǁ af te breken, en 't geene aan de drie afgeschootene kanten ǁ verder gebroken was, met 't staande werk te vereenigen, ǁ en tot mesnage van kosten en onderhoud enkel met steenǁwerk in 't vierkant weder op te trecken tot bij na de hoogte ǁ waar op de zelve tot dees tijd geweest was, en waar toe volǁgens gedaane besteedinge de Supplianten ter betalinge van ǁ arbeidsloonen, materialen en andere onkosten Zouden ǁ nodig hebben een somma van Circa Vijftienduisend Guldens, ǁ behalven 't geen vervolgens tot reparatie en veranderinǁge van Stads Uurwerk en Klokken Spel zoude worden ǁ vereischt ǁ vereischt en 't geen bij aldien in eenige goede ordre zoude worden ǁ gemaakt op ruijm duijzend guldens wierd geestimeert. ǁ dat de Supplianten bij aldien zij geen gestadige Jaarlijkse en ǁ onbestendige of nutteloose reparatien aan de voorschreven kerk en ǁ toren wilden doen, en zig aan ongelukken en reproches exǁponeren tot alle 't voorschrevene reeds hadden en nog vervolgens ǁ in de naast komende jaaren zouden moeten overgaan, en ǁ daar door in die hooge noodzaakelijkheid gesteld zijn, om ǁ de daar toe benodigde penningen te negotieeren dog daar beneǁvens ook neffens gaarne in staat zouden sijn gesteld, om ǁ daar van niet alleen te voldoen de Jaarlijkse Intressen ǁ maar ook om ijder jaar ten minsten een gedeelte van 't ǁ Capitaal 't zij een twintigste part meer of min te konǁnen afleggen om also eens na verloop van Jaaren van die ǁ Schuld weder te zijn gequeten: dog dat 't ordinaris inkoomen ǁ van der Supplianten Kerk niet tegenstaande 't zelve zeedert eenige ǁ jaaren op verscheidene wijsen was gebenificeert, daar toe geǁheel en al niets konde Contribueeren, als zijnde zelfs niet ǁ toe rijkende om de ordinaire Lasten en reparatien. Bijsonder ǁ van een gebouw, dat in zoo veele opsigten gebreklijk was [***] ǁ supporteren, en even daarom van tijd tot tijd nog meer zoude ǁ moeten worden benificeert. En dat over sulks geen ander ǁ middel tot bereikinge van der Supplianten voorschreven oogmerk ǁ overig was gebleven als dat een geheel nieuwe en genoegǁsaame fonds wierden uitgedagt en getablisseert zoo tot ǁ betalinge van voorschreven intressen en successive aflossinge van ǁ capitaal, als ook om 't voorschreven Ordinaris Inkoomen van ǁ de Kerk van tijd tot tijd te vermeerderen en door verloop van ǁ jaaren in die staat te brengen om voor 't toekomende altoos ǁ  de nodige reparatien en onderhoud aan Kerk en Toren daer ǁ uit te konnen dragen, Dat de Supplianten hoe gering ook haare ingesetenen en ǁ steedelijke vermogens waren, zoo als in de besoignes op der Supplianten eerst gedaane ǁ versoek van Collecte, en bij rapport van Onze Gecommitteerde Raaden ǁ zekerlijk omstandig aan Ons zouden zijn gebleken, Egter om het preǁ

volerend belang 't geen derselver Burgers en Ingesetenen in de voorschreven ǁ herstellinge en reparatien hadden, en om een maal een convenabele uit ǁ komst in die Saak te vinden hun uiterste devoir gaarne wilden aan ǁ wenden, om een voornaam gedeelte tot de vereischte fonds in haer eijgen ǁ boesem te vinden en te Contribueren, maar met geen mogelijkheijd of ǁ eenig vooruitsigt die voor 't geheel konden supporteren. ǁ dat de Supplianten op dien grond dan ook niet alleen van Zijne ǁ Doorlugtigste ǁ Doorlugtigste Hoogheid den heer Prince van Orange en Nassau ǁ etc: etc: etc: hadden versogt en van hoogst de selven ǁ hadden geobtineert appointement dat zoo danigen subsidie van ǁ twee hondert en vijftien guldens die hoogst deselve tot ondersteuǁninge van stadsfinantien, zedert twee en twintig jaaren gracienteǁlijk en extraordinarie hadde verleend en die met den jaare 1766 reeds ǁ was koomen te letteren, op 't vertoog van de sulllianten op nieuws was ǁ verleend voor een termijn van twintig jaaren ten behoeven van de ǁ kerk, en om zoo verre strekken konde, privative te worden ǁ geinploieert tot betalinge der intressen en successive aflossinge ǁ van de capitalen die de supplianten tot reparatie van de voorschreven ǁ kerk en herstelling van den toorn zouden moeten negoteeren ǁ maar ook verder geresolveert en genagt waren om met conǁsent van ons over de huijsen en landen in en onder de steede ǁ Geertruijdenberg bij verhooginge van derselver aanslag ǁ in de verpondinge om te slaan soodanige somme als de ǁ supplianten jaarlijks op de administratie van 's lands verponǁdinghe, 100 en 200 penningen te kort kwamen, bedragenǁde circa gelijke somma van tweehondert en vijftig guldens ǁ en welke de supplianten jaarlijks uit haare privative stadsǁ middelen en cassa aan den gaarder van voorsschreven verpondingen ǁ tot hier toe hadden goed gedaan en gesuppleert, dan van ǁ welke last en beswaarnis 't allesints redelijk was, dat ǁ der supplianten stadtlaste eenmaal wierde ontheven, zoo ǁ als sulks int bijsonder gedetailleert en 't vereischte verǁsoek aan ons tot het doen van de voorsschreven verhooginge ǁ aangedrongen was bij een request door de supplianten pariǁpassu met dezen ingedient, en waar toe de supplianten in verǁtrouwen van onze favorable dispositie zig eerbiedig reseǁreerden, en door welk middel de supplianten dan in staat ǁ zouden sijn gebragt en mitsdesen verklaarden, genegen ǁ te sijn, om met alleen gedurende de voorsschreven termijn van ǁ twintig jaaren tot de meergemelde fonds, maar ook ǁ na die tijd tot ondersteuninge vant kerkelijk inkoomen uit ǁ stadscassa jaarlijks te contribueeren eene somme van vijf of ǁ ten uitterste seshondert guldens boven de subsidie van zijne ǁ doorlugtigste Hoogheid hier voren gemeld. ǁ dan also de supplianten tot het doen van de voorsschreven reparatien aan de ǁ kerk en tot herstellinge van den tooren zoo als hier voren ǁ specifice was gemeld boven de 2000 guldens die de kerk ǁ bereijds schuldig stond, een capitaal van twintig duizend guldens ǁ en oversulks een jaarlijkse fonds van sestien hondert guldens ǁ nodig zouden hebben om gedurende den termijn van twintig ǁ jaaren de intressen en 's jaars duijsend guldens van ’t capitaal ǁ te konnen betaalen en afleggen en voorts aan t ordinaris ǁ kerkelijk inkomen tot reparatie en gewoone onderhoud van ǁ dien te converteren 't geen doorde jaarlijkse verminderinge ǁ van intressen met de voorssschreven fonds zoude overschieten. En aan ǁ de supplianten geen verder middel op vermogen resteerde van de ǁ verdere benodigde penningen tot voorsschreven fonds ter somme van ǁ seeven hondert en vijftig guldens jaarlijks op eenigerhande ǁ manier uit haare publique finantien te supporteren en ǁ 't ook onder reverentie een seer harde saake voorde supplianten ǁ geringe steede en onvermogende ingezetenen zoude sijn,ǁ wanneer zij alleen zouden moeten dragen zulke imporǁtante costen tot herstellinge van een kerk en toren, die door ǁ geen ander middel of oorsaak als alleen door de algemeene ǁ rampen van oorlog en belegeringe in sulken geontramponeerden ǁ staet waren gekoomen en waar van de herstellinge van kosten ǁ van 't algemeen ter dier tijd zekerlijk om geen andere reeden ǁ was agter gebleven, als door de dan gerente en bekrompene ǁ toestand van saaken in die en veele opgevolgde jaaren : ǁ En waaromme dan ook de supplianten van onse in andere soortǁgelijke gevallen meer malen betoonde goedertierenheid ǁ niet anders konden of mogen vertrouwen als dat wij in ǁ aanmerkinge van de voorsz.  publieque calamiteit en ǁ insiende de devoiren door de supplianten met zoo veel ijver, en om ǁ zulke pregnante redenen zeedert den jaare 1751 tot hier toe aangeǁwend, bij deliberatie op dit en der supplianten nog onafgedaan vorige ǁ request niet ongenegen zouden sijn om aan de supplianten in opsigt ǁ van de voorsz. f 750 .- .- aan opgemelde geprojecteerde fonds ǁ jaarlijks te kort koomende landswegen eene convenabele ǁ en toereijkende hulpe toe te brengen; of met door eenige anǁdere aquipollente gratificatie de supplianten te ontheffen van de ǁ noodzakelijkheid om zoo veele capitalen te negotieeren als ter ǁ saake van voorgemelde reparatien en herstellinge zoo ǁ hoog noodzakelijk vereischt wierd. ǁ de supplianten namen derhalven de vrijmoedigheid zig bij desen ǁ te addresseeren aan ons en zig te refereren tot al 't geene bij ǁ examinatie van der supplianten vorige requesten aan commissien ǁ uit het collegie van onze Gecommitterde Raaden was geǁsuppediteert en gebleken, met seer ootmoedig versoek ǁ ten einde wij in consideratie van alle bevorens en in deze ǁ geallegueerde redenen de supplianten gedurende den tijd van ǁ twintig jaaren geliefden te ontheffen van de 100^e en 200^e ǁ penningen van de capitalen ter somme van veertien ǁ duijzend vijfhondert eene gulden en ses stuijvers, die de ǁ supplianten nog ten lasten van haare steede loopende hadden ǁ en die gedurende dien termijn verder ten lasten van de ǁ steede zouden moeten worden opgenomen, en maar ǁ door de supplianten jaarlijks in haare finantien zouden ǁ komen te profiteren eene somme van twee hondert ǁ zeeventien guldens tien stuijvers; en dat wij voorts ǁ tot suppletie van 't geene aan de voorsz. geprojecteerde ǁ fonds als dan nog te kort koomen zoude, aan de ǁ supplianten meede voor gelijke jaaren geliefden te accorderen ǁ eene jaarlijkse remissie op contributie van en uit der ǁ selver verpondingen 't zij ordinaris of extraordinaris ǁ ter somma van vijfhondert twee en dertig guldens ǁ tien ǁ tien stuijvers, onder conditie dat 't geene de supplianten uit ǁ beide voornoemde oorsaaken zouden koomen te profiteren ǁ eeniglijk zoude worden geconverteert ende gemploreert tot ǁ betalinge van de intressen en successive aflossinge der ǁ capitalen die de supplianten tot herstellinge van derselver ǁ toren en 't doen van de hoogdringende reparatien aan de ǁ kerk hier voren in 't brede gemeld zouden moeten negoǁtieeren. ǁOf wel anders, bij afslag van de voorsz. contributie uit de verǁpondinge, dat wij in plaats van dien aan de supplianten ǁ

verleenen zoodanige gratificatie in geld als wij na ǁ reden en billijkheid zouden gelieven goed te vinden en ǁ te bepaalen; en dan teffens aan de supplianten te verleenen ǁ ons consent en authorisatie, om 't geene de supplianten ǁ alsdan nog tekort zouden koomen, tot betaalinge ǁ

der intressen, en tot aflossinge van de capitalen bij ǁ haar tersaake voorsz. benodigt, gedurende gelijke ǁ termijn van twintig jaaren te mogen inslaan, na ǁ evenredigheid over de huijsen inwoonderen en ǁ landen in en onder de steede Geertuijdenberg ǁ behoorende of bij soodanige andere wegen als wij ǁ zouden gelieven goed te vinden. ǁ Zoo is 't, dat wij, de saake en het versoek voorǁschreven overgemerkt hebbende, en na ingenomeǁne consideratien en advis van onse Gecommitǁeerde Raaden geneegen weezende ter beede van ǁ de ǁ de Supplianten, uit onse regte weetenschap, Souveraine ǁ magt en authoriteijt ten behoeven van de supplianten, ǁ

en tot laste van den ontfanger Generaal van onze ǁ kerkelijke goederen en inkomsten Meester Gerard van ǁ Vreedenburch hebben geaccordeerd, zoo als wij accordeeǁren bij deese een ordonnantie van vijfduijzend guldens, ǁ om, zoo ver die gelden zullen kunnen strekken, door de ǁ supplianten tot herstelling van derselver kerk en Tooren te ǁ worden gemploieerd, en wijders voor den tijd van twintig ǁ jaaren, ingaande met deezen loopende jaare 1768 aan de ǁ supplianten hebben verleend, zoo als wij verleenen bij deze vrijǁdom van de honderdste en twee honderdste penningen ǁ van de capitalen ter somme van veertien duijsend vijff ǁ honderd eene gulden ses stuijvers, tegenwoordig tot ǁ laste der steede Geertruijdenberg loopende, als meede van ǁ de capitalen welke geduurende den voorschreven termijn ǁ verder tot laste derselve Steede zullen moeten werden ǁ genegotieert, des dat de supplianten gehouden zullen zijn om ǁ de somme van twee hondert zeeventien guldens tien ǁ stuijvers, welke zij tegenwoordig daar door jaarlijks ǁ in haare finantie zullen koomen te profiteren met ǁ en benevens het jaarijks subsidie van twee hondert ǁ vijftig guldens door sijn Hoogheijd aan haar voor gelijke ǁ tijd van jaaren geaccordeert, als meede nog een som ǁ van seshondert guldens jaarlijks uit stadskas te conǁtribueeren, met den anderen uitmaakende een jaarlijks ǁ fonds van duijsend zeeven en sestig guldens tien stuijvers, ǁ geduurende de voorschreven tijd van twintig jaaren, enigǁ Veertien guldens ǁ lijk en alleen te Emploieeren tot betaaling van de jaarlijkǁsche interessen van het capitaal van vijftienduijsend ǁ guldens tot herstelling van de Kerk en Tooren te ǁ negotieeren, en het geen van dat fonds jaarlijks na ǁ betaaling der interessen zal overschieten, en sulks ǁ ook hetgeen door de jaarlijksche vermindering van ǁ het capitaal en interessen zal worden uitgewonnen, ǁ geheel en al te gebruijken tot aflossing van het ǁ voorschreven capitaal, en het zelve dus voor het einde ǁ van de voorschreven twintig jaaren te doen afloopen, En ǁ hebben laatstelijk nog de supplianten geauthoriseerd en ǁ geoctrijeerd, zoo als wij deselve authoriseren en ocǁtroijeren bij deeze, om het geene er gedurende de voorschreven ǁ twintig jaaren tot de reparatie en het gewoone onderǁhoud van de Kerk en Tooren meerder zal nodig zijn ǁ als uit het ordinair jaarlijks inkoomen van de ǁ kerk kan worden gevonden, jaarlijks over de inǁwoonders der steede Geertuijdenberg en de Jurisdictie ǁ van dien in alle evenredigheid te mogen omslaan, ǁ wordende der supplianten, verder of ander gedaan versoek ǁ geweesen van de hand. En gelasten een ieder ǁ dien het aangaan zal, zig naar dese te reguleeren. ǁ Gedaan in den Hage onder onsen groote Zegelen ǁ hier aan doen hangen den 11e augustus in’t jaar ǁ onses Heeren en Zaligmakers duijsend seeven ǁ hondert agt en sestigh ǁ Ter ordonnantie van de staaten ǁ C. Clotterbooke ǁ N 28 ǁ Octroij voor ǁ Schout Burgemeesteren en Regeerders der ǁ Steede Geertruijdenberg ǁ tot gratificatie en authoriǁsatie ten behoeven van de ǁ Kerk en Tooren binnen voorschreven ǁ Steede ǁ 11^e augustus 1768 ǁ