Den Haag

De staaten van Holland ende Westǁvriesland doen te weeten: Alzoo ons te kennen ǁ is gegeeven bij schout en verdere regenten van ǁ de Made, geleegen onder de jurisdictie der stad ǁ Geertruijdenberg ǁ Dat de supplianten uit oorzaake van de ǁ zeer geringe fondsen zoo van derzelver kerk; als ǁ ook van ’t dorp Made en de slegte gesteltheid ǁ van hun gemeente in en opgeseetenen mitsgaǁders ’t afbranden van der zelver school en schoolǁhuis en andere onvermijdelijke desastres gants ǁ buiten staat zijnde geraakt om te konnen voorzien ǁ in de reparatien en ’t onderhouden van derzelver ǁ vervallen kerkgebouw zig in ’t begin van den ǁ jaare 1774 bij request aan ons hadden geadǁdresseert met zeer ootmoedig verzoek ten einde ǁ het ons goedgunstelijk mogte behaagen omme ǁ aan de supplianten tot de hoogstnoodige repaǁratien van haare voorschreeve kerk ende ǁ ten einde de godsdienst daar in na behooren ǁ zouden konnen worden waargenoomen te verleenen ǁ zodanige toereikende subsidie en hulpe als wij ǁ uit vaderlijke goederzierenheid en in consideratie ǁ van de redenen hiervooren en breeder ten voorschreve ǁ requeste geallegieert gratieuselijk zoude gelieven ǁ goed te vinden: zoo als aan ons uit den teneur ǁ van den zelve requeste comelijk neevens hun laaste ǁ requeste gevoegt en tot wekers inhoud de supplianǁten zig kortheids halven refereeren zoude konnen ǁ geblijken ǁ Dat op der supplianten voorschreve gedaan ǁ verzoek tot hier toe door ons niet gedisponeert en ǁ interim de voorschreeve kerk tot zodanig verder ǁ verval geraakt zijnde dat daarin zonder periǁcul geen dienst konde werden verrigt de suppliǁanten tot merkleijk bezwaar en ongerief van ǁ hun predikant en gemeente hadden moeten onǁdergaan, dat al zeedert vier jaaren op ordre ǁ van zijn doorluchtige hoogheid den heere ǁ prince van Orange en Nassau, bij provisie ǁ en tot dat de voorschreve kerk zoude zijn ǁ gerepareert en weeder in staat gebragt ter verǁrigtinge van den openbaaren godsdienst, den ǁ geheelen kerkendienst was geaffecteert aan, en verǁricht in de gecombineerde kerk van Drimmelen ǁ dat de supplianten op ’t beklag en den aandrang van derzelver gemeente, en om niet te ontǁvallen van alzulken voorregt en commoditeit ǁ bijzonder voor oude en gebrekkelijke lieden, om ǁ ter plaetse hunner wooninge te kerk te kunnen ǁ gaan en ondertusschen met ’t onderhoud van ǁ pastorije of predikantswooninge te blijven ǁ bezwaard, hadden gemeend hun pligt te zijn ǁ om ter voorkominge van alzulke prejudicie ǁ en ongemak hunne instnatien bijde heeren ǁ raaden van hoogst gedagte zijne hoogheit te ǁ continueeren ten einde actueel in de reparatie ǁ en onderhoud van voorschreeve kerk op de een ǁ of ander manier mogte werden voorzien ‘tgeen ǁ dan ook eindelijk van dat effect was geweest, ǁ dat welgedachte heeren raaden volkoomen ǁ overtuigt van de onmogelijkheid waarin de ǁ supplianten door de zeer geringe fondsen van ǁ hun dorp en kerk waaren gebracht om aan ǁ die hoogstnoodige reparatien en toekomende ǁ onderhoud iets van belang te konnen toebrengen ǁ provisioneel en terwijl over ’t vinden van de ǁ daar toe benodigde gelden en fondsen wierde gedeliǁbereert hadden gelieven goed te vinden tot wegǁneeminge van de voorschreve grieven om de ǁ supplianten bij resolutie van den 3^en junij 1778 ǁ te authoriseeren, om met een werkelijke verkleining ǁ van ’t gebouw en tot me[.]nage van het toekomend ǁ onderhoud ’t overige gedeelte tot eene kleindere ǁ kerk op te bouwen en te appoprieeren na de ǁ grootheid van de tegenwoordige gemeente en kerkganǁgeren van Made en Drimmelen ’t geen dan ook ǁ als zodanig bij publique besteedinge op den 8^en julij 1778 besteed en aangenoomen was voor ǁ eene somme van 3720 ǁ en toepareeren en verplaatsen ǁ van uurwerken 160 ǁ waarbij naderhand de vervallen ǁ predikstoel als niet en staat bevonden ǁ om met voordeel gerepareert te worden ǁ door de supplianten op authorisatie ǁ als boven ’t vernieuwen en stellen ǁ van dien was besteed voor 300 ǁ en dus te zaamen bedraagende 4180 ǁ een somma van vier duijzend een ǁ honderd en tachtig guldens 4180 ǁ behalven de verdere onkosten zoo van solliciǁtatien, opsicht plans en bestekken als andere ǁ accessoiren van eenig buiten werk en ’t verzorgen ǁ der nodige zitstoelen on de kerk ǁ Dat de betalinge der voorschreeve aannemingspenǁningen in drie termijnen ieder ad twaalfhonderdǁveertig guldens bij de besteedinge belooft sijnde ǁ en de supplianten interim geen middelen of fonǁsen hebbende om daar aan te voldoen, zig bij ‘t ǁ verschijnen van ’t eerste en tweede termeijn ǁ telkens nader over de betalingen der verscheene ǁ en verder te vervallen termeinen der aanneeǁmingspenningen en van de verdere besteede ǁ werken hadden geaddresseerd aan opgemelde ǁ heeren raaden van hoogstgedagte zijne hoogheit ǁ met dien uitslag, dat, geduurende de deliberaǁtien over ’t gheele werk van [..]dres, welgedagte ǁ heeren raaden uit het comptoir der domeijnen ǁ en geestelijke goederen van zijne doorluchtigste ǁ hoogheid, bij provisie aan de supplianten ter beǁtaalinge van de voorschreve termeijnen halven ǁ doen verschieten de daar toe benodigde gelden ǁ ter somma van twee duijzend vierhonderd en ǁ tachtig guldens en bij nadere revolutie van ǁ den 3^en augustus 1779 op speciale last van zijne ǁ doorlugtige hoogheid de supplianten van ’t weeder ǁ opbrengen dier penningen goedgunstelijk hadden ǁ gelieven te libereeren, en dezelve te converteeren in ǁ eene gratificatie en subsidie ten behoeve van ǁ de kerk op de Made ter voorschreve somma van ǁ twee duijzend vier honderd tagtig guldens, met ǁ wijdere last en authorisatie om de overige derde part van de voorschreve aannemingspenningen ǁ ad twaalfhonderd veertig guldens, als mede ǁ die van ’t herstelde uurwerk en vernieuwde preǁdrikstoel te negotieeren teegens den interest van ǁ 21/2 percent ǁ en naamen de supplianten verder de vrijheijd ǁ omme zich bij deezen nader aan ons te addresǁseeren met zeer oodmoedig verzoek dat wij ǁ bij onze deliberatie op der supplianten vooǁrens ingediende requeste behalve de reedenen ǁ aldaar geallegeerd tegens in aanmerkinge geliefden ǁ te neemen de reedenen hier vooren gemeld, door ǁ welke zijne doorluchtige hoogheid ter contemplatie ǁ van de geringe gesteldheid van der supplianten ǁ fondsen en ’t onvermogen hunner gemeente was ǁ gepermoveert geworden tot het doen van de hier boǁvengemelde gratificatie van twee duijzend vierǁhonderd en tagtig guldens. En waar door en ǁ door ’t negotieeren van de gelden die ter voldoeǁninge van de resteerende aannemingspenningen ǁ herstelde uurwerk en vernieuwde predrikstoel nooǁdig waaren en met alle de accessoiren van dien ǁ tot twee duijzend guldens meer of min zoude ǁ koomen te monteeren, de supplianten dan wel ǁ ’t geheel verval en ruine hunner kerk en de ǁ noodzakelijkheijd van hunne openbaaren godsdienst ǁ elders waar te neemen zouden zien voorgekoomen ǁ doch egter boven en behalven ’t nadeelig slot van v de laast opgenomene dorps rekening over den jaare ǁ 1776 en 1777 ad twee duijzend neegen guldens ǁ zig zouden bezwaard vinden met een te negoǁtieeren capitaal van twee duijzend gulden ǁ hier vooren gemeld tot voldoening van ’t voorschreve ǁ restant der kerk reparatien met den aankleeren ǁ van dien tot af quijtinge van welke schulden ǁ of tot merkelijke verbeeteringe van dorps oft ǁ kerksfinantien der supplianten in en opgezetenen ǁ niets van eenig belang zouden konnen toebrengen ǁ en te minder door dien dezelve in en opgeseetenen ǁ welkers landen al meest in den Amilia polder gelegen ǁ waaren seedert ’t presenteeren van der supplianten ǁ eerste request door de successive overstromingen en ǁ menigerlije doorbraaken der dijken van gemelde ǁ polder in november 1775 en 1776 telkens voorgevallen ǁ op nieuws, en wel sodanig waren geaffligeert geǁworden dat zij in plaats van de dijkslasten, die ǁ doorgaans op een rijksdaalder per mergen waren ǁ omgeslagen ter zaake voorz. Calamiteiten en tot ǁ herstel der geontramponeerde en door gebrookene ǁ dijken met agterlatinge en uitstel van andere minǁre judiciabele nodige werken hadden moeten draagen ǁ in den jaare 1776 zeeven guldens 1777 negen guldens ǁ 1778 twaalf guldens en dit lopende jaar 1779 vier gulǁdens per merge en daar door zodanig waren uitgeput ǁ in hun particuliere vermogens dat zij niet als door ǁ den tijd en zeer bezwaarlijk tot verademinge zouǁden konnen komen ǁ door alle welke reedenen de supplianten dan ook verǁtrouwden en mitsdien zeer oodmoedig verzochten ǁ ten einden het ons goed gunstiglijk mogte behagen ǁ om tot foutien der finantien zoo van ’t dorp als ǁ kerk van de Made, uit een singuliere gratie ǁ aan de supplianten mede te verleenen, een toereiǁkende gratificatie of subsidie tot betalinge van ǁ de resteerdende derde part der voorschreeve aanneemingsǁpenningen en verdere kosten tot herstel van de ǁ kerk van de Made met den aankleeven van dien ǁ te zaamen ter somma van twee duijzend gulǁdens ofwel zodanige andere als wij na de gesteldǁheid van der supplianten omstandigheeden, zouǁden gelieven goed te vinden ǁ Immers en in alle gevallen bij onverhoopten ǁ afslag of verminderinge van dien aan de suppliǁanten te accordeeren vrijdom van den 100^e en 200^e ǁ penning van ’t capitaal door de suppplianten te ǁ nogetieeren en wijders om tot vindinge der interesǁsen dies en tot aflossingen van voorschreve te ǁ noegotieeren capitaal te mogen heffen een geringe ǁ personeele omslag over de in en opgezeetenen van ǁ de Made mitsgaders een jaarlijks predicqstoel v en benkgeld met convenabele begraeffenisregten ǁ ten behoeven van de kerk op de Made ǁ Soo ist dat wij de zaake en ’t verzoek voorschreve ǁ overgemerkt hebbende en na ingenomen consideǁratien en advis van onze gecommiteerde raaden ǁ genegen weezende ter bede van de supplianten uit ǁ onze regte wetenschap souveraine magt en authoǁriteit de supplianten hebben geauthoriseert zoo ǁ als wij dezelve authoriseeren bij deesen om tot vinǁding van het geen zij ter betaaling van de reparatien ǁ aan hunne kerk gedaan nog te kort koomen ǁ met vrijdom van de honderdste en tweehonderdste ǁ penningen tegens den interest van uiterlijk ǁ drie percent te mogen neocieeren een som van ǁ twee duizend huldens en voorts tot betaaling ǁ van de interessen van dit capitaal de aflosǁsing van het zelve en het goedmaaken van ǁ het jaarlijks onderhoud van de gemelde kerk ǁ de supplianten te qualificeeren zoo als wij ǁ dezelve qualificeeren bij deeze om geduurende ǁ den tijd van vijftien eerstkomende en agtereenǁvolgende jaaren over derzelver in en opgezeten ǁ jaarlijks te moogen omslaan een som van een ǁ honderd en vijftig guldens op zoodanige wijs ǁ als zij supplianten in redelijkheid en naar ǁ een ieders vermoogen sullen bevinden te behooren ǁ als mede om geduurende den voorschreeven tijd ǁ ten behoeven als vorens nog te moogen vorderen ǁ en ontfangen van ieder plaats in een bank ǁ van der supplianten kerk jaarlijks tien stuijvers ǁ en op een stoel drie stuivers voor ieder half ǁ uur luijen over een lijk boven dertien jaaren ǁ oud, voor de koster ses stuivers en voor de kerk ǁ veertien stuivers doch onder de tien jaaren oud ǁ voor de koster drie stuivers en voor de kerk sevenǁ stuivers voor het gebruik van de groote baar ǁ een gulde, en voor de kleine thien stuivers, voor het ǁ maaken van een graf in de kelder voor een lijk ǁ boven de thien jaaren oud zes guldens en onder ǁ de thien jaaren oud drie guldens alsmede op het ǁ kerkhoff voor een lijk boven de thien jaaren oud ǁ eene gulde en onder de thien jaaren oud ǁ eene gulde en onder de thien jaaren oud thien ǁ stuiver voor het gebruik van he beste doodkleed ǁ vier guldens, voor het tweede   twee guldens en voor ǁ het minste eene gulde en gelsten wij een ijder ǁ dien het aangaan zal zich naar deesen te reǁguleeren ǁ gedaan in Den Haage onder onzen grooten ǁ zeegele hier aan doen hangen den eersten februǁarij in ’t jaar onze heeren en zaligmakers ǁ duijzend seven honderd en tachtig ǁ [***] ǁ ter ordonnantie van de staaten ǁ [***] ǁ

In dorso:

Octroij ǁ voor ǁ schout en verdere regenten van Made gelegen ǁ onder de jurisdictie der stad Geertruijdenberg ǁ tot vrijdom van 100^e en 200^e penning en permissie ǁ tot het heffen van een personele omslag tot ǁ herstelling hunner kerk ǁ de 1^e februarij ǁ 1780 ǁ