Den Haag

De Staten Generael der Vereenichde Nederlanden ǁ Allen den geenen die desen sullen sien ofte hooren lesen, salut, doen te weeten, dat wij ter ootmoedige bede vande schepenen ende regeerders der vrijheijt van Hilvarenbeecq, gelegen in onse Meijerije van ǁ 's Hertogenbosch, uijt souveraine macht hebben geconfirmeert, geratificeert ende geapprobeert, gelijck wij confirmeren, ratificeren ende approberen mits desen, seeckere poincten ende articulen bij hunne predecesseuren ǁ hierbevoorens in den jare 1627 beraempt, tot redres van eenige abusen, ende onderhoudinge van beter ordre inde voors. vrijheijt van Hilvarenbeeck, soo als deselve poincten ende articulen hier naer volgen ǁ van woorde te woorde geinfereert ǁ Alsoo inden Rade van Brabant seeckere requeste was gepresenteert, van wegen den schepenen ende regeerders der vrijheijt van Hilvarenbeecq, inhoudende, hoe dat der supplianten ǁ predecesseurs in officio inden jare XVI^c sevenentwintich hebben geraemt in geslooten, diversche poincten ende articulen, om aldaer tot meeste ontlastinge, ruste ende proffijt der gemeijne ingesetenen ǁ onderhouden ende achtervolcht te worden, tot redressement van seeckere abusen ende inconvenienten, die aldaer allenicxkens waren ingedrongen, dienende tot betere politie, ordre ende reglement, om ten minsten ǁ costen bequamelicker metten anderen ingesetenen te mogen huijshouden, ende dat alle deselve poincten ende articulen bij den Rade van Brabant tot Brussel op den seventhienden meij XVI^c sevenenǁ twintich sijn geaggreeert, geratificeert, ende geapprobeert, ende allen een ijegelicken die het raecken ende eenichsints aengaen soude mogen, cesserende alle beletten ende stoornissen ter contrarie, Soo est ǁ dat den voors. raet geneijcht wesende ter beede der voors. supplianten, heeft geaggreeert, geratificeert ende geapprobeert, aggreeert, ratificeert ende approbeert bij desen, de poincten hier naer volgende ǁ 1.Inden eersten, dat voortaen ende ingevolge van voorgaende ordonnantien sullen worden gestelt drije borgemeesteren, dewelcke in dier qualiteijt een halff jaer sullen dienen ende hunne boecken bij de ǁ magistraet aff doen roepen, duerende hunnen tijt selve innen, collecteren, ende ophaelen, daer voor sij van elck hondert guldens sullen genieten drije carolus guldens, welcke stellinge ende kiesinge ǁ der voors. borgemeesters, sal naer ouder gewoonte geschieden bij den schouteth ende schepenen, ende anderen vanden eede, representerende deselve vrijheijt, denwelcken altijt eenen van drijen sullen ǁ moeten kiesen onder den hertganck vanden Vrijthoff ende d'andere twee voort alomme inde andere hertgangen daer die nutste ende bequaemste bevonden sullen worden, daerinne die geswoorene ǁ hun niet en sullen connen excuseren, noch bevrijden maer moeten de administratie, soo wel als andere ingesetenen aenveerden, daertoe geassinueert sijnde ǁ 2. Tot welcke drije borgemeesters eenen getrouwen boeckhouder ende contrerolleur sal werden gestelt, die schuldich ende gehouden sal sijn, pertinente notitie ende specificatie te houden vande penningie die bij de ǁ borgemeesters uijtgegeven werden, die binnen acht dagen naer 't selve uijt geven moeten overleveren in handen vande voors. contrerolleurs ofte boeckhouders behoorlicke quitantie vande ǁ selve penningen, om dienvolgende te boeck gestelt te worden, mette costen daerinne ende omme gedaen, welverstaende dat ten respecte vande extraordinarise belastingen, als van sollicitatien ǁ vervolch van processen, schenckagien ende diergelijcke, bij den boeckhouders egeene opteeckeninge en sal mogen gedaen werden, dan met schriftelicke ordonnantie van schouteth ende schepenen, welcken boeckǁhouders oock goede toesicht sal hebben te dragen inde over te brengen uijtteiringen ten tijde van oorloge ofte specificatien van diensten ende belastingen, ten eijnde de gemeijnte niet onbehoorlicke en ǁ worden belast oft beswaert ǁ 3. Ende sullen de borgemeesters in desen ende gelijcke saecken buijten vacerende boven hunne costen, des daechs hebben ses stuijvers, te voet, ende te peerde twaelff stuijvers ǁ 4.Item den contrerolleur sal voor sijn boeckhouden voor elck halff jaer hebben achtien carolus guldens, daerinne begrepen d'opteeckeninge vande oncosten vande weerden ende andersints het geene ǁ datter bij ordonnantie als voor overgebracht sal worden, blijvende t'sijnen laste oock het schrijven vande boecken, soo en in alder voegen, als die lest voorgaende boeckhoudere belast is geweest te doen ǁ 5.Item sal denselven collecteur voor het colligeren minuteren, ende grosseren met het dobbel vandien van elcken der voors. borgemeesters reeckeninge hebben drij carolus guldens, salvo dat 't selve dobbelt ǁ beneffens de principale reeckeninge sal moeten gereet sijn, om t'samen geappostilleert, gehoort, gesloten, ende bij de auditeurs onderteeckent te werden, ende dat sonder prejuditie vande ǁ gerechticheijt ende salaris des secretaris, welcken aengaende men niet en verstaet hem in eeniger manieren bij desen te willen vercorten, maer vuegen naer hetgene naer recht, ende oude costumen ǁ binnen de voors. bancke behoort ǁ 6.Item, dat den boeckhouder de reeckeninge maeckende ende colligerende daerinne egeene andere parthijen in uijtgeven en sal brengen oft stellen, dan die op sijnen boeck van tijt tot tijt aengeteeckent ende overgebracht sijn ǁ 7. Item, dat naer d'expiratien vanden halven jare die borgemeesters schuldich ende gehouden sullen wesen hunne reeckeninge gereet te doen maecken binnen den tijt van twee maenden, om die te connen doen tegen ǁ alsulcken dach ende tijt als sij ontboden werden, als wanneer deselve borgemeesters suijver ende ten vollen ontfange, sullen moeten brengen allen de heffe ende collectatieboecken die hunlieden ǁ duerende hun borgemeesterampt bij den magistraet uijt ende ten ontvange gegeven sullen worden, sonder dat sij daerinne eenige faulten sullen mogen brengen ǁ 8.Item de borgemeesters ontboden sijnde sullen hunne boecken naer ouder gewoonte bij twee schepen beneffens den boeckhouder oversien, ende gesommeert werden, omme te weeten hoeveele deselve ǁ suijver sijn uijt brengende, t'samen met 'tgeene sij daertegens uijtgegeven sullen hebben, daer voor deselve twee gecommiteerde schepenen ende reeckenmeester van elcken borgemeester ǁ sullen hebben ses stuijvers, alles sonder preiuditie vande gerechticheijt ende salaris des secretaris, als vooren ǁ 9. Ende dat daeromme de reeckeningen voorts pertinentelicken gehoort, geappostilleert ende geslooten sullen werden, waertoe geboden sullen werden alle degeene die onder eedt staen, als schoutetten ǁ schepenen, geswooren, bedesetteren, kerckmeesters, heijlige geestmeesters, ende voorts allen die nabuijren, die deselve reeckeninge sullen begeeren te hooren, ende deselve alsoo gehoort ǁ gesloten ende geappostilleert sijnde en sal niemant daer aff gagie hebben, dan alleenlick den schouteth voor sijn onderteeckenen ende appostilleren derselver reeckeninge, maer sullen d'examinateurs ǁ van dien, tot seven ofte acht toe int getalle, alleenlick bijde gemeijnte voor haer moeijten en arbeijt toegevoecht werden hunnen maeltijt, en eenen stoop biers ǁ 10. Item dat niemant wie hij zij, vrij ende exempt van contributie gehouden en sal worden, anders dan alleenlick de twee vorsters, en dat oock alleen van hun eijgen goet, als te wetene van huijs, hoff, ende ontrent ǁ een oft anderhalff loopensaet lants, behoudelick soo verre sij eenige meer goederen sijn hebbende oft in pachtinge gebruijckende dat sij daer aff hun labeur ende lantgelt sullen moeten geven, gelijck andere ǁ nabuijren, ende dat insgelijcx vrije ende exempt sullen sijn die geene die bij titel ende wettich bescheet van hunnen vrijdom sullen connen doen blijcken ǁ 11.Item, dat de voors. vorsters voortaen sonder loon ofte gagie de representanten vander gemeijnte sullen moeten doen vergaderen, ende bijeen doen roepen ende comen, als het van noode sal wesen, ende oock die beesten en ǁ mensen tellen, ende andere gelijcke diensten doen, daertoe deselve vanden heeren schouteth ende schepenen sullen worden gecommandeert ǁ 12.Item ende soo wanneer die vorsters met eenige borgemeesters ommegaen, ende niet te werck gestelt en werden om te richten oft panden dan sullen de borgemeesters den vorsters moeten loonen van hunne gagie ǁ sonder last oft cost der gemeijnte ǁ 13.Item dat geene borgemeesters oft collecteurs, tot laste vander gemeijnte eenige penningen en sullen mogen opnemen sonder voorgaende consent vande representanten, die daertoe eerst bij gemeijne publicatie ǁ sullen bij een geboden werden, ende bij aldien 't selve consent alsoo wort gedragen, ende dienvolgende eenige penningen opgenomen worden, en sal 't selve maer geschieden voor een halff jaer, ende t'eijnde ǁ den selven halven jare sullen die borgemeesters sulcke penningen opgenomen hebbende, sorge moeten dragen, deselve alsoo te betalen, oft sullen sulcke penningen bij faulte van betalingen blijven ǁ tot particulieren laste van sulcke borgemeesters ǁ 14.Item, dat voortaen allen de geene die onder eedt staen, desnoot sijnde, allen sondagen terstont naer de predicatie sullen vergaderen ten huijse vanden voors. contrerolleur ende boeckhouder, om aldaer met malcanǁderen over d'occurrerende saecken die der gemeijnten souden mogen overcomen, te spreecken ende te resolveren, ende deselve resolutie als dan daer naer, ende des noot sijnde naer de gelegentheijt, ende ǁ gericht vande sake, den gemeijnen nabuijren te vercondigen, ende te publiceren ǁ 15.Item soo wanneer diergelijcke vergaderinge vande gemeijnte sal geschieden, dat daerinne egeen oncosten en sullen geschieden, noch gedaen werden anders dan des winterdaegs nootelick vuijr sal worden gemaeckt ende gestoockt ǁ 16. Item, dat oock niemant vanden representanten der gemeijnte oft andersints onder eedt staende, eenige penningen tot laste vander gemeijnte en sal mogen lichten, opnemen, oft in uijtgeven brengen, noch ǁ geloften daer aff doen, dan met voorgaende consent van allen de representanten, ofte het meeste part derselve, naer behoorlicke vergaderinge daerop bij proclamatie als voor te houden ǁ oft sullen andersints alsulcke opgenomen penningen, ende geloften staen tot particulieren laste van deselve gelovers ende opnemers ǁ 17. Item, dat alle de gene ontfanck ende administratie vande gemeijnte gehadt hebbende, ende egeene reeckeninge, bewijs ofte reliqua gedaen hebbende, dat alsulcke metten eersten daertoe sullen werden gecompelleert, gelijck behoort ǁ 18. Item, dat oock voortaen egeene nieuwe erven meer en sullen werden vercoft, heije noch torff verhuert sonder voorgaende behoorlicke proclamatien ende kerckgeboden ende dat ten hoochsten ende schoonsten voor allen ǁ van, den meest daer voor biedende, op der plaetsen, ende dat al bij voorgaende consent van alle de representanten, ofte den meesten deel vandien, ende de penningen daeraf comende sullen werden ǁ ontfangen bij de borgemeesters, omme daer aff met hunnen anderen ontfanck te doen wettige reeckeninge bewijs ende reliqua, als van hunnen anderen ontfanck, gelijck behoort ǁ 19. Item, dat oock de borgemeesters egeene schenckagien sonder consent vande representanten der gemeijnte en sullen mogen doen, ten ware eenige cleijnicheden van seven oft acht guldens oft daer ontrent ǁ welverstaende nochtans, dan ten tijde van oorloge in haestige noodige saecken, den borgemeester vergeselschapt met eenige andere gecommitteerden hem sal mogen voegen naer de ordonnantie vande ǁ gecommitteerden, oock terstont daer naer aenden contrerolleur ende boeckhoudere onder eedt t'allen tijde bij den schouteth gemaent sijnde, sullen moeten aenbrengen ende affirmeren, om te boeck te ǁ setten, ende te weten aen wien, waeraff, oft tot wat einde deselve penningen geschoncken sijn ǁ 20. Item, dat men voortaen naer gelegentheijt der saecke sal imploijeren eenen bequamen persoone ofte twee om met oft beneffens een der borgemeesteren in alle occurrerende saken, ten dienste vande gemeijnte te reijsen ǁ 21.Item, dat van nu voortaen egeene processen vander gemeinte wegen en sullen werden gesustineert, noch in qualiteijt van aenleggere, noch verweerdere aenveert, dan bij gevolge ende consent vande geheele gemeijnte, ende ǁ dat daertoe oock bij de representanten sal worden gecommitteert alsulcken bequamen persoone, alsmen ten meesten oorbaer, dienst ende profijt derselver gemeijnte sal bevinden te behooren omme deselve te vervolgen ǁ 22. Item, dat soo wanneer ten tijde van oorloge eenige soldaten inde herbergen comen, ofte andere ongelden van teircosten, vroechten ofte diergelijcke, ten laste der gemeijnte gepretendeert werden, dat alsdan die ǁ weert, ende andere pretendanten gehouden sullen sijn, deselve getrouwelicken te affirmeren, ende bij getalle aen te brengen aende geenen daertoe gecommitteert vander gemeijntewegen, ofte bij faulte vandien ǁ sullen daeraf geen genoth hebben, ende men sal van elcken soldaet geven drije stuijvers, ende een halven voor de cost bij dage, ende eenen pot Beecx bier, ende snachts overblijvende, twee potten Beecx ǁ bier, alle 't welck overbrengen onder eedt sal moeten geschieden ǁ Item, dat aengaende den keure, naer ouder gewoonte sal worden onderhouden ende punctuelicken gevolcht ǁ 24. Item, dat alle registeren ende prothocollen der schepenen, ende andere papieren, naer ouder gewoonte, tegen allen brandt ende ongeluck, tot welvaren vande geheele gemeijnte, sullen werden gestelt inde ǁ comme ende archivis der schepenen, gelijck behoort ǁ 25.Ten lesten, dat ten tijde van oorloge d'uijtteringen die inde gehuchten ofte hertgangen souden mogen vallen, daer aff terstont aenden boeckhouder egeen pertinent aenbrengen en can geschieden ten regarde ǁ van distantie vande gehuchten vande plaetsen, daer den boeckhouder woont, dat deselve uijtteringen, ende het getal vande soldaten bij alsulcken persoon daer aff ijet pretenderende binnen den tijt ǁ van drije dagen onder eedt sal aengebracht moeten werden, daer over naer gelegentheijt der saecken ter discretie vanden schouteth ende schepenen taxatie sal geschieden ende alsdan het taxaet aenden ǁ boeckhouder overgebracht, omme bij den borgemeester, ofte andersints dienvolgende goet gedaen te worden, naer behooren, Ordonneert allen ende eenen ijegelicken die het raecken, ofte ǁ eenichsints aengaen sal mogen 't voors. te gedoogen, ende hem daer naer te reguleren, cesserende allen beleth oft stoornisse ter contrarien, Aldus gedaen in 's Gravenhage, inden voors. rade ǁ den vijfthienden april, duijsent ses hondert negenenveertich, ende was onderteeckent Cornelis Gillis, Onderstont gecollationneert dese copie tegens sijn origineel, geschreven in parcquement ǁ vanden date, ende onderteeckent alsboven, is daermede concorderende, lagerstont, Quod attester, geteeckent J. Rijsbosch, Notaris ǁ Daeromme wij lasten ende beveelen allen officieren, justicieren, ende magistraeten, voorts allen anderen in onsen dienste, ende onder onse gehoorsaemheijt wesende, dien het eenichsints aengaen ǁ mach, de voornoemde supplianten, het volcomen effect vande voors. poincten ende articulen, als oock van dese onse brieven van confirmatie, ratificatie ende approbatie, rustelick ǁ ende vredelick te doen ende laten genieten sonder oppositie ter contrarie te doen ofte te laten geschieden, op pene van t'incurreren onse hoochtste indignatie, want wij sulcx bevonden hebben alsoo ǁ te behooren, Gegeven inden Hage onder onsen cachette, paraplure, ende de signature van onsen griffier op den tweeden januarij sesthien hondert sevenenvijftich ǁ Henricus Wolfsen ǁ Ter ordonnantie vande hoochgemelte heeren Staten Generael ǁ J. v Luijsel

Dorsale aantekening:
Seekere punte en artiekele ǁ raakende de vrijheijd Hilǁvaarenbeek sijnde van dato ǁ den 2 januarij 1657