Overslaan en naar de inhoud gaan
Documentnummer 1428-173, laatst bijgewerkt op 3 april 2023, periode 1484

11 juni 1484

Vindplaats van het origineel

Regionaal Archief Tilburg, toegangsnummer 1428, Charterverzameling Tilburg (en Goirle, Berkel-Enschot en Udenhout), inv.nr. 173

Samenvatting oorkondetekst

Akte voor priester / notaris Nycolaus Jungelinx betreffende de fundatie enz. van een Maria en Catharina altaar in de kerk van Westilborch door Arnoldus, gezegd Bertolt Back. 21 augustus 1452

Transcriptie

Universis et singulis presentes nostras litteras inspecturis, visuris, lecturis et audituris archidiaconus Campune in ecclesia Leodiense salutem in Domino sempiternam. Cum infrascriptorum noticia veritatis ǁ noveritis quod alias altari primo beate Marie Virginis in ecclesia parrochiali de Tilborch nostri archidiaconatus situato per liberam resignacionem sive cessionem domini Henrici de Beeck, illius ultimi rectoris et possessoris, ǁ vacante ac honorabili viro magistro Johanne de Palude[1] presbytero tamquam honorabili et ydoneo ad huiusmodi altare obtinente per reverendum patrem dominum Wernerum de Halleer[2] permissione divina abbatem monasterii ǁ de Tongerloe ordinis premonstratensis Cameracensis diocesis asserente collacionem et seu rectoris presentacionem dicti altaris ad se temporibus vacacionem illius racionis dicte sue abbacialis digni- ǁ tatis pleno [iu]re spectare nobis, ad quem huiusmodi altaris admissio, institucio, destitucio seu quevis alia disposicio pretacti nostri archidiaconatus pretextu spectat et pertinet litteratorie ǁ presentato atque litteris proclamatoriis in forma solita prelibato magistro Johanni presentato per nos concessis et tandem in facie dicte ecclesie de Tilborch iuxta ipsarum formam et ǁ tenorem rite executis necnon omnibus et singulis sua in hiis putante aut credente quonlibet interesse earundem letterarum vigore perempertorie Lovanii locisequendem pro tempore residente ǁ noe* coram nobis ad sabbatum hora prime post festum nativitatis beati Johannis Baptiste tunc proxime venturum contra supranominatum presentatum seu eius legittimum procura- ǁ torem ad dicendum, proponendum seu allegandum si quid et quitque tam contra personam ipsius presentati quam presentacionem de persona sua nobis factam pretactam dicere, proponere seu allegare velleret ǁ in genere citatis huiusmodi quoque citacione termino adveniente atque prenominato magistro Johanne presentato personaliter coram nobis in iudicio constituto litterisque nostris proclamatoriis unacum ǁ rescriptione executoris earundem illis infixa per eum ibidem coram nobis in medium realiter exhibitis et productis ac se in et ad pretactum altare beate Marie primum modo premisso vacans ǁ in continuacione omnium et singulorum citatorum et non comparentium quam accusavit et contumaces per nos reputari et indicari postulavit admitti rectoremque in illo cum suis ǁ iuribus et pertinenciis universis institui petrum Arnoldus Alberti, clericus, procurator et eo nomine domini Florencii Ghiselberti, pretacti altaris beate Marie ut asseruit rectoris, ab ǁ eodem legittime prout in actis cause constat constitutus ex adverso coram nobis comparens se procuratorio nomine eiusdem domini Florencii sui domini institutioni et admissioni ǁ prefati magistri Johannis presentati opposuit et prefatum suum dominum, qui iamdiu in vera quieta et pacifica possessione eiusdem altaris vel quasi extitit et ad huc de presenti ǁ existit in eadem possessione per nos tuendum fore dixit et allegavit et illico certo et competenti termino dandi hincinde de iure quod ipsorum quilibet in et ad pretactum altare ǁ habere pretendit eisdem per nos prefixo, quo adveniente et libellis concludentibus in scriptis per prefatas partes seu saltem earum procuratores coram nobis iudicialiter ǁ exhibitis tenores qui per ordinem sequuntur in se continentem coram vobis venerabili viro domino archidiacono Campune in ecclesia Leodiense vestrove in ea parte commissario in Lovanio ǁ deputato dicit et in iure proponit procurator et eo nomine honorabilis viri domini et magistri Johannis de Palude, presbyteri Cameracensis diocesis, agentis contra et adversus ǁ dominum Florentium Ghiselberti in Oesterwyck commorantem et quamcumque aliam personam pro seu cum eo intervenire volentem et debentem atque dicit quod licet nuper vacanti ǁ altari beate Marie Virginis primo sito in parrochiali ecclesia de Tilborch Leodiensis diocesis per liberam resignacionem sive cessionem honorabilis viri domini Henrici de ǁ Beeck, presbyteri, ultimi rectoris seu possessoris eiusdem, ipseque dominus et magister Johannes suus dominus ad ididem altare vacans per reverendum patrem dominum Warnerum de ǁ de Halleer, abbatem monasterii beate Marie Tongerlensis ordinis premonstratensis, ad quem collacio seu ius presentandi rectorem ad dictum altare dum vacat seu rectore carere ǁ dinoscitur racione sue dicte abbacialis dignitatis pleno iure spectare et pertinere dinoscitur vobis aut in ea parte commissario vestro presentatus fuerit et infra ǁ tempora noticie dicti domini abbatis dicti altaris vacantis a iure statuta et requisita litterisque proclamatorialibus desuper a vobis seu vestro commissario postea in debita forma ǁ obtentis et rite execucionis demandatis debueritque ob hoc et habuerit prefatus dominus et magister Johannes in et ad pretactum altare modo premisso vacans admitti rectorque in eodem institui ǁ ac in realem et actualem possessionem eiusdem mitti et imponi iure et equitate suadem nichilominus tamen prefatus dominus Florencius pretactam domini magistri et domini Johannis presentacionem vobis ǁ ut premittitur sentenciam ignorare non valens pretextu asserte et nulle presentacionis per Bertoldum Back, cui nullum ius presentandi competit ad dictum altare sibi domino Florencio ǁ nulliter et de facto facte quominus prefertus magister et dominus Johannes in eodem per vos vestrumque commissarium instituatur, in et ad realem possessionem eiusdem mittatur, imponatur de facto ǁ cum de iure non possit in grave magistri et domini Johannis previdium et gravamen impedit et contradicit nec ab impedimentis et perturbacionibus antetactis desistere vult ǁ sufficienter tamen requisitus et interpellatus, quare petit constito de premissis ad sufficienciam quatenus sufficere debet citra tamen onus superflue probacionis, de quo protestatur ǁ per vos vestramque sentenciam diffinitivam dici, pronunciari et decerni dictam presentacionem magistro et domino Johanni de dicto altari sentenciam fuisse et esse canonicam, validam ǁ et efficacem suumque effectum sortiri debuisse et debere ipsumque magistrum et dominum Johannem ad huiusmodi altare instituendum et admittendum fore et esse instituique et admitti ac in realem et ǁ actualem possessionem dicti altaris cum omnibus suis iuribus et pertinenciis inducendum et imponendum esse ac induci et imponi opposiciones, molestaciones, inquietaciones et impedimenta ǁ per dictum dominum Florentium dicto magistro et domino Johanni prestitas et prestita fuisse et esse temerarias et iniustas et de facto presumptas temerariaque et iniusta et de facto presumpta ǁ ipsoque domino Florencio superpredicto altari perpetuum silentium imponendum esse et imponi eundemque dominum Florentium in omnibus redditibus, iuribus, proventibus et molumentis ac obventione ǁ universis tempore pretacte sue temerarie opposicionis cessis et imposterum usque ad institucionem prelibati magistri et domini Johannis in dicto altari redeceri necnon in expensis litis presentis ǁ factis et faciendis dicto magistro et domino Johanni condempnandum esse et condempnari maxime cum premissa vera sunt notoria et manifesta et ea aut eorum aliqua quandoque coram ǁ probis recognovit dictus dominus Florencius fore vera, hec dicit et petit prefatus procurator nomine quo supra salvo sibi iure addendi, mutandi, minuendi, corrigendi etc. et protes- ǁ tatur prout est moris atque stili. Coram vobis venerabili viro domino archidiacono Campune vestrove in ea parte commissario et iudice per vos deputato vel deputando procurator et eo nomine ǁ domini Florencii Ghiselberti, canonici rectoris et possessoris altaris beatarum Marie et Katherine Virginum siti in ecclesia de Tilborch, vestri archidiaconatus actoris cause presentis ǁ contra et adversus quemdam magistrum Johannem de Palude et quamcumque aliam personam ad hanc causam pro eo seu cum eo intervenire volente reum cause eiusdem dicit atque proponit quod alias prefato ǁ domino Florencio Ghiselberti, actore cause presentis ad altare beatarum Marie et Katherine Virginum situm in ecclesia de Tilborch, eotunc vacans per liberam resignacionem domini Henrici de ǁ Beeck, presbyteri, eotunc rectoris eiusdem via amno et ex causa permutacionis canonice et iudicie alias tunc faciendas cum domino Florencio tunc racione altaris sancti Johannis Baptiste siti in capella de Rumel ǁ parrochie de Ghestel prope Heelaer et capelle de Cromvoert in seu infra parrochiam de Vuecht Lamberti sitis taliter videlicetque dictus dominus Florencius altare sanctarum Marie et Katherine Virginum ǁ situm in ecclesia de Tilborch dominus vero Henricus altare sancti Johannis Baptiste et capellam pretactas huiusmodi permutacionis vigore eotunc haberetur et assequeretur et ad huiusmodi beneficia hincinde ǁ canonice eotunc transferentur vobis venerabili viro domino archidiacono Campune, ad quem eiusdem altaris beatarum Marie et Katherine Virginum rectoris admissio, institucio, destitucio seu requis ǁ alia disposicio antetacti vestri archidiaconatus pretextu spectant eciam et pertinent per Bertholdum Back, dominum temporalem de Asten, ad quem collacio seu ius presentandi rectorem ad ǁ dictum altare sanctarum Marie et Katherine racione iuris patronatus eotunc et ultra plura tempora spectant et pertinent, quemadmodum adhuc temporibus vacacionum illius spectare ǁ et pertinere dinoscitur ad antedictum altare obtinendum tamen habili et ydoneo presentato cum ea supplicacione quotiens prenominatum dominum Florentium Ghiselberti presentatum in et ad huiusmodi ǁ altare beatarum Marie et Katherine Virginum modo premisso eotunc vacans admittere racionemque in illo cum suis iuribus et pertinenciis universis adhibitis etiam solempnitatibus in cleribus ǁ adhiberi solitis et consuetis instituere velitis et dignaremini sicque prefatus dominus Florencius actor cause presentis vigore certarum vestrarum litterarum rite et debite signatarum et sigil- ǁ latarum in eodem altari rite institutus illiusque possessionis diu ante pretensam presentacionem antedicti altaris pretextu prefato reo per reverendum patrem dominum Warnerum de ǁ Halleer, abbatem monasterii de Tongerloe Cameracensis diocesis, ut asseritur licet nullam factam assecutus fuit proptereaque de iure preferto domino Florencio, actori, et minime prefato ǁ reo ius in prenarrato altari competierit seu competere valuerit seu valeat quoque premissis non obstante prefertus reus vigore pretense presentacionis sibi per reverendum ǁ in Christo patrem dominum Warnerum de Halleer, permissione divina abbatem monasterii de Tongerloe Cameracensis diocesis ordinis premonstratensis, ad pretactum altare obtinentem nullum ǁ de post facte temere impedunt et impediat quominus ipse actor prenarratum altare ex causis preexpressis pacifice possidere illiusque redditibus, obventionibus et bonis ǁ libere uti et gaudere valuit seu valeat, debueritque et habuerit prefertus reus a pretactis impedimentis et temerariis factionem diu est cessasse attamen hoc minime fecit ǁ sed hoc facere distulit et differt minus iuste desuper requisitus, quare petit a vobis prefatus procurator nomine quo supra cum vobis de premissis constiterit vel de hiis ǁ que ad hec sufficient per vos vestramque sentenciam diffinitivam pronunciari, decerni et declarari prenarratam presentacionem per Bartholdum Back de persona ipsius actoris ad prefatum ǁ altare beatarum Marie et Katherine Virginum factam necnon institucionem ad dictum altare eidem actori factam litterasque eidem actori concessas cum inde subsecutis fuisse et ǁ esse validas et efficaces effectumque suum sortiri necnon eundem actorem in prenarrato altari suisque iuribus et pertinenciis universis et in possessione illius fuisse et esse tuendum et ǁ defendendum et per vos tueri et defendi dictique rei contradictionem et molestacionem fuisse et esse nullus necnon pretensam presentacionem ut premittitur per dictum reverendum ǁ patrem abbatem dicto reo ex causis preexpressis nulliter factam fuisse et esse revocandam, cassandam et annulandam illamque per vos revocari, cassari et annullari eidem reo ǁ nullum ius in pretacto altari compeciisse seu competere ob hoc ipsi reo de et super huiusmodi altari perpetuum silencium imponendum esse et per vos imponi eundem reum condempnendum ǁ fore et per vos condempnari condempnatumque iuris remediis cogi et compelli ad hoc ut ipse reus a pretactis impedimentis factionis et temeritatibus cesset penitus et desistet. ǁ Ulteriusque petit dictus procurator nomine quo supra in et super omnibus premissis et singulis necnon expressis litis cause presentis factis et faciendis eciam de et super ǁ fructibus et obventione dicti altaris et huiusmodi lite pendente perceptis et percipiendis ius sibi dici et iusticiam ministrari ac eundem reum sibi actori in illis condempnari maxime ǁ cum premissa vera sunt publica, notoria et manifesta estque desuper publica vox et fama huiusmodique libellis sic coram nobis iudicialiter exhibitis et postmodum proniis ǁ altricacionem per procuratores partium huiusmodi cause hincinde coram nobis factis salvo iure impertinentem ad respondeum admissis insuper lite super libellis huiusmodi contentisque in eisdem hincinde ǁ lite contestata necnon de calumpnia vitanda et veritate dicenda iurato positoque et responso per et inter procuratores superius nominatos extuncque nonnullis personis et articulis postmodum ǁ per certam nostram interlocutoriam desuper in scriptis rite lectam salvo iure impertinente inquisitis presentes ad rendendum inquisitionem vero articuli extiterat ad probandum admissis hincinde coram nobis ǁ exhibitis et in actis cause regrantis atque expost per prefatum dominum Florentium nonnullis iuribus, instrumentis, processione et documentis in modum probacionis pretactorum suorum articulorum ǁ exhibitis et apud acta cause descriptis, deinde vero iuri ac liti et cause iuris inquisitis saltem possessorum concerint et alias non per prenominatum magistrum Johannem de Palude presentatum personaliter propterea ǁ coram nobis in iudicio constitutum sponte et ex certa sua sciencia ac anima ut asseruit deliberato in forma iuris renunciato tandem per nos in hac causa ad peticionem dictarum ǁ parcium et quantum in eis sint in eadem concludere salva nobis potestate ipsa nostram conclusionem, si nobis imposterum expedire videretur, retractandi concluso necnon certo et competenti ǁ termino ad ius per nos in presenti causa dici nominive in eadem diffinitivam sententiam ferri v*bum et audiendi per dictas partes collecto ac eisdem ad hoc instante per nos assignato ǁ prout hec et alia in actis et processibus, desuper coram nobis habitis plenius continentur et videmus conteniri nos tandem pretacto termino adveniendo ac supranominato domino Florentio ǁ opponente personaliter propter hoc Lovanii in iudicio comparente et ius per nos in presenti causa dici nostramve diffinitivam sentenciam in eadem ferri instanter postulante visis et diligenter ǁ consideratis presentis cause meritis, Christi nomine invocato, pro tribunali se Deum solumque Deum et iusticiam pro oculis habente ius dicente nostram in presenti causa diffinitivam sentenciam in scriptis ǁ rite tulimus et promulgavimus sub hac verborum forma: In causa beneficiali que coram nobis vertitur per et inter dominum Florentium Ghiselberti, rectorem altaris beatarum Marie et ǁ Katherine Virginum siti in ecclesia parrochiali de Tilborch nostri archidiaconatus actorem, ex una necnon magistrum Johannem de Palude, reum ex alia, partibus ius dicente per hanc nostram sentenciam ǁ diffinitivam quam ferimus in hiis scriptis actis et actitatis huius cause attentis pronunciavimus, decernimus et declaravimus presentacionem de persona dicti domini Florencii, actoris ad pretactum ǁ altare beatarum Marie et Katherine per Bertholdum Back nobis factam necnon institucionem nostram desuper subsecutam ac litteras nostras eidem actori de et super huiusmodi altari per ǁ nos concessas cum indesecutis fuisse et esse validas et efficaces suumque effectum sortiri debere atque eundem actorem in pretacto altari suisque iuribus et pertinenciis universis et in possessione ǁ eiusdem per nos fore et esse tuendum et defendendum necnon ipsius rei contradictiones, molestaciones et impedimenta fuisse et esse iniustas, iniquas, temeriarias et de facto ǁ presumptas iniustaque iniqua, temeriaria et de facto presumpta expensas litis coram nobis factas hincinde ex causa compensantes, in quorum premissorum veritatis ǁ testimonium presentes litteras exinde fieri et per Johannem Lachgaert[3], publicum sacris apostolica et imperiali auctoritatibus et curie nostre archidiaconalis notarium subsignari mandavimus et dicte ǁ nostre curie archidiaconalis maioris sigilli appensionem fecimus communiri lecta lata et in scriptis per nos promulgata fuit sentencia nostra diffinitiva prescripta Lovanii in curia nostra pretacta ǁ sub anno a nativitate Domini millesimo quadringentesimo octuagesimo quarto mensis iunii die undecima hora prime sive causarum de mane consuete.

 

[links]

Pro domino vicario

[w.g.] *Jacob Ziberti

 

[rechts]

[w.g.] Jo[hannes] Lachgaert per dominum iudicem

 

Dorsale aantekening:

Instrumente ende vonnisse ghegeven ende ǁ ghewesen bij den rychter van den archydyaken ǁ van Kemlant dat die presentacie, ghedaen ǁ bij wylen heer Verner, prelaet van Tongerloe, ǁ is verclert null ende van onwerden

 

Ende de presentatie van het beneficie ǁ in de kercke van Tilborch, gedaen bij ǁ Johannes Berthout Back, heer van Asten, ǁ **[verclert] van waerden anno 1484

 

[1] Joanne de Palude, Jan (de) Beer († 1418 of 1422). Bron: Walter de Gruyter Biografische index van de Benelux (2012) 95

[2] Werner van Halleer, († 1487), abt van de premonstratenzer abdij van Tongerlo. Bron: NNBW deel 4 p. 709

[3] Johannes Lachgaert. Bron: Matricule de l’Université de Louvain (Academie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique. Commission royale d’histoire 1946) p. 327